КИРИШҮҮ  

Бул китеп мамлекеттик мекемелерде, уюмдарда жана мамлекеттик эмес мекеме, уюм, ишканаларда иш кагаздарын мамлекеттик тилде жүргүзүүгө көмөк көрсөтүү жана мамлекеттик тилдеги иш кагаздарынын сапатын жакшыртуу максатында даярдалды.



Түзгөн:  Г.Абдрахманова

Редактор: Т.Абылкасымова


Кириш сөз

 

Кыргыз тилиндеги иш кагаздарын, негизинен, үч түргө бөлүп көрсөтүүгө болот: жеке-уюштуруу иш кагаздары (расмий эмес иш кагаздары), уюштуруу-тескеме иш кагаздары (расмий иш кагаздары) жана дипломатиялык иш кагаздары. Бул үч түргө бөлүнгөн иш кагаздары, жалпысынан, башкаруучулук иш кагаздары деп аталат. Себеби алар коомдо адамдардын укуктарын, эркин жана  мүдөө-талаптарын, иш кагазда (документте) берилген мазмунга карата, кандайдыр бир деңгээлде башкарууну уюштурат. Өзүңөргө белгилүү болгондой, иш кагаздарын расмий иш кагаздары жана расмий эмес иш кагаздары деп классификациялоо шартуу мүнөзгө ээ. Анткени, кол коюлуп, мыйзамдаштырылып жаткандан кийин бардык иш кагаздары, мейли арыз, мейли токтом болсун,  ал расмий  документ болуп саналат. Ушул себептерден улам, биз иш кагаздарын жеке-уюштуруу иш кагаздары (Б.Жапарованын классификациясына ылайык) жана  уюштуруу-тескеме иш кагаздары (Кыргыз Республикасында башкарууну документ менен камсыз кылуу (иш кагаздарын жүргүзүү)  боюнча Типтүү нускоо жөнүндө 1995-жылдын 25-августундагы №370 токтомуна ылайык) деп ажыратууну ылайык көрөбүз.  Жогоруда көрсөтүлгөн токтомго ылайык, иш кагаздарын мыйзамдуу түрдө уюштуруу-тескеме иш кагаздары жана Б.Жапарованын классификациясы менен жеке-уюштуруу иш кагаздары деп алсак, иш кагаздарын бир калыпка салуу, иретке келтирүү максаты ишке ашат деп эсептейбиз.

Ал эми дипломатиялык иш кагаздарынын өзгөчөлүгү, түзүлүшү, колдонуу чөйрөсү өзүнчө сөз кылууну талап кылат. Дипломатиялык иш кагаздарына мамлекеттер аралык келишим, нота, коммюнике, билдирүү, меморандум, дипломатиялык кызмат каттары, куттуктоо ж.б. кирет.

Биздин күнүмдүк турмушубузда, мекемелерде,  негизинен, активдүү колдонула турган иш кагаздары катары жеке-уюштуруу жана уюштуруу-тескеме иш кагаздары болгондуктан, бул китепте иш кагаздарынын ушул эки түрү каралмакчы.

            Колуңуздардагы китеп иш кагаздары боюнча ар түрдүү көз караштагы классификацияларга түшүндүрмө берүү менен катар Кыргыз Республикасында иш кагаздарын мамлекеттик тилде жүргүзүү ишине көмөк көрсөтүү жана кыргыз тилинин иш чөйрөсүндө өнүгүп-өрчүшүнө салым кошуу максатында Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиясы тарабынан колдоого алынып жарык көрдү.

Албетте, китеп дагы да көптөгөн иштиктүү маалыматтар менен толуктоолорго муктаж, андыктан китептин сапатын жакшыртуу ниетинде айтылган сын-пикир жана сунуштарды китепти түзгөн авторлор  ыраазычылык билдирүү менен кабыл алат. Китепти иштеп чыгууда Кыргыз Республикасында башкарууну документ менен камсыз кылуу (иш кагаздарын жүргүзүү) боюнча Типтүү нускоо жөнүндө 1995-жылдын 25-августундагы №370 токтому жана Т.Ахматов, Т.Аширбаев. Иш кагаздары. Мамлекеттик тилде иш жүргүзүү, – Б.: 2001 китеби кеңири пайдаланылды. Ошондой эле бул аталган китеп жогоруда көрсөтүлгөн токтомду жетекчиликке алып, иш кагаздарын мамлекеттик тилде жүргүзүүнү, илимий негизде эмес, практикалык негизде колдонууга ылайыкталып  түзүлдү. Практикалык негиздеги бул саамалык эмгектин аягына иш кагаздарына тиешелүү ар түрдүүчө айтылып жүргөн атоолор такталып киргизилди. Китепти иштеп чыгууга колдоо көрсөткөн Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиянын төрагасы Момбеков Рыскелди Чыныбековичке, атоолорду иштеп чыгууда көмөк көрсөткөн бөлүм башчы Аалы Молдокановго жана жалпы жамаатка ыраазычылык билдиребиз!