17-сабак  

Табыш жөндөмөсү.

Конструкциялар. – Сен кимди көрдүң?

                                - Сен эмнени жасадың?

Кептик тема. Телефон аркылуу сүйлөшүү

Табыш жөндөмө (винительный падеж) обозночает объект действия и отвечает на вопросы кимди? (кого?) эмнени? (что?)

-ны (-ни,-ну,-нү) үндүүлөрдөн кийин (после гласных) -бала+ны, эне+ни

ды (-ди,-ду,-дү) жумшак үнсүздөрдөн кийин (после звонких согласных) – кыз+ды, эл+ди

-ты (-ти, -ту, -тү) каткалаң үнсүздөрдөн кийин (после глухих согласных) –маалымат+ты, кесип+ти

   3 жактын таандык мүчөсүгнөн кийийн (после аффикса принадлежности 3 лица).

Кимди?                 Эмнени?

 Адисти                  Жумушту/ишти

Башчыны                тилди

Кызматкерди            сөздүктү

Катчыны                  кеңсени

Жетекчини               колду

Телефонду              номерди

Кардарды                  шаарды

1. Мүчөлөрдү улагыла.

Үлгү: саясат+ты, бала+ны

Кат
саат
желек
жетекчи
шаар
ишкана
Кыргызстан
президент
мекеме
уюм
өкмөт
эл
соз
тил
акча
эсепчи
катчы
адис
кесип
номер
телефон
калем
ты, ты, ти, ни, ды, ны, ды, ти, ни, ду, ту, ди, ду, ди, ны, ни, ны, ти, ти, ди, ду, ди,

2. Табыш жөндөмөсүн улагыла.

Мен (кесиптеш…) сыйлайм
Куруучулар жаңы (имарат…) куруп жатышат
Сиз (Асан…) тааныйсызбы?
Мен (Асан…) тааныйм.
Сиз (ким…) күтүп турасыз ?
Мен (кошуна…) күтүп турам
Сиз (жаңылыктар…) уктуңузбу?
Мен (досум…) күтүп турам.
<%= value %>
ти, ты, ды, ды, ди, ны, ды, ду, <%= value %>,

Лексика.

Телефон                           чалуу

факс                                   тез

Ѳрт өчүргүч                       101

 Милиция                           102

Тез жардам                       103

Мобилдүү телефон          чакыруу

 Үй телефону           сүйлөшүү

Жумуштагы телефон беру катуу


  Убакыт    жай  туура эмес чалуу

Мүнөт          угуу          кечирээк

Саат             алуу    ананыраак

Чакыруу кимди?

Асанды

Болот Бейшеновичти

Гулбара Бектургановнаны

Катчыны

Сүйлөшүү      Ким менен

Досум менен       Ата- энем менен

Курбум менен      эжем менен

Кесиптешим менен   агам менен

Кептик үлгү

– Асанды мүмкүнбү?

– Ал жок, ананыраак чалыңызчы.

– Ал качан келет?

– Ал саат 3тө келет

-Сиздин телефонуңуздун номуру кандай?

– 36-02-28

– Ага эмне деп коёюн?

– Асанов чалды деп айтып коюңуз.

– Эмне деп айтып коёюн?

– Асановго чалсын деп айтып коюңуз.

Бар

- Сиздин телефонуңуз барбы?

- Ооба, менин телефонум бар.       

1.