15-сабак   Жатыш жөндөмө Конструкциялар – Сиз кайда жашайсыз?
– Мен Бишкекте жашайм?
Кептик тема: Жашаган жери. Дареги

Жатыш жөндөмө (местный падеж) заттын ээлеген ордун көрсөтүп, кимде? (у кого?)Эмнеде? (у чего?) Кайда? (на чем?) деген суроолорго жооп берет.

Үндүү жана жумшак үнсүздөрдөн кийин: -да (-де, -до,-дө)- (после гласных и звонких согласных) – мекеме+де, көчө+дө, көл +дө, шаар+да.

Каткалаң үнсүздөрдөн кийин: -та (-те, -те,- то, -тө)-(после глухих согласных) – банк+та, жумуш+та, Бишкек+те

3 жактын таандык мүчөсүнөн кийин: -нда, (-нде, -ндө)-(после аффикса принадлежности 3 лица) – Бишкек шаары+нда, Тыныстанов көчөсү+ндө,

Анын кеңсеси+нде, анын жумушу+нда.

1. Окугула.

Кимде?             Эмнеде?                 Кайда?

/ у кого?             / в чём?                  /где?

Балада              баштыкта                 шаарда

Апамда                 идиште               көчөдө

Эжеңде                                     ичинде                                 айылда

Жетекчисинде                         чыныда                                 жумушта

Кызматкерде                         сумкада                                   үйдө

pan>

бала
апам
эжең
жетекчисин
кызматкер
баштык
идиш
ичин
чыны
сумка
шаар
көчө
айыл
жумуш
үй
да, де, до, дө, та, те, то, тө, нда, нде, ндо, ндө,
2. Уккула. (Аудио)
Кыргызстан
Россия
Шаар
Нарын
Бала
Талаа
Эжем
Кеңсе
Мен
Сен
Асел
Терезе
Кампьютер
Тоо
Каракол
Борбор
Жайлоо
Район
Коом
Кол
Ысык-Көл
көчө
бөлмө
сөз
сүйлөм
өлкө
пансионат
кабат
кат
сабак
жумуш
баштык
китеп
иш
керебет
Бишкек
келечек
эмгек
топ
дос
түштүк
түндүк
өтүк
өнөктөш
дүкөн
баласын
апасын
атасын
катарын
шаарын
эжесин
кеңсесин
терезесин
келбетин
ишин
үйүн
бөлмөсүн
сөзүн
бөлөсүн
да, дө, де, до, та, те, то, тө, нда, нде, ндө, ндо,
3. ЖАТЫШ ЖӨНДӨМӨСҮНҮН МҮЧӨЛӨРҮН УЛАГЫЛА.
Борбор…
Көчө
Айыл
Кеңсе
Шаар
Мекеме
Ишкана
Банк
Дүкөн
Кабат
Терезе
Телефон
Айфон
үй-бүлө
борбор
баштык
капчык
үстөл
кагаз
сөз
жумуш
өлкө
партия
мамлекет
талапкер
шайлоо
бөлүмү
окуу залы
тейлөө бөлүмү
тарых
маданият
кызмат
иш
өргүү
иш сапар
да, до, де, дө, та, те, то, тө, нда, ндо, нде,
4. -ДА МҮЧӨСҮН УЛАГЫЛА.
1. Шаар… театрлар бар.
Атам азыр жумуш…
Болот банк… иштейт.
Кыргызстан… бийик тоолор көп.
Аянт… парад болуп жатат.
Көчө… унаалар көп.

Лексика

Дарек, жашаган жери, көчө, шаар, айыл, батир, үй, көп кабаттуу үй, жашоо, кесилишинде, туюк көчө, кичи район, жаңы конуш, борбордо, жер үйдө.



Кептик үлгү

- Сен кайда жашайсың?

- Мен Бишкекте жашайм.

                              - Сенин үйүң     кайда?                                                                                     

                             - Менин үйүм Караколдо.

                  - Сен кайсы көчөдө жашайсың?

                        - Токтогул көчөсүндө.

Кайсы шаарда жашайсыз?

                            - Сиз кайсы айылда жашайсыз?

                                   Кайсы көчөдө жашайсыз?

Сиз кайсы шаарда жашайсыз?
Бишкек
Кара-Балта
Кара- кол
Нарын
Токмок
Ош
Чолпон- Ата
Жалал-Абад
да, де, до, дө , та, те, то, тө, нда, нде, ндо,
- Сиз кайсы көчөдө жашайсыз?

- …. .

И.Ахунбаев көчөсүндө.

Тоголок Молдо көчөсүндө.

Жибек-Жолу көчөсүндө.

С.Каралаев көчөсүндө.

Менин досторум.

Менин досум Адыл Бишкекте жашайт. Бишкекте Ахунбаев көчөсүндө жашайт.

Менин курбум Айжан Кантта Токтогул көчөсүндө жашайт.

Менин досторум Улан жана Эсен Токмокто жашашат. Улан Осмонов көчөсүндө жашайт. Эсен дагы Осмонов көчөсүндө жашайт.

5. КУРБУҢАРГА КАТ ЖАЗЫП, АНЫН ДАРЕГИН ЖАЗГЫЛА.

КОНВЕРТТИН СҮРѲТТѲРҮ 3 штук дареги менен.


 

Мен мурда Россияда жашачумун, азыр Кыргызстанда жашайм.

Кайда жашайт?

Шаарда, айылда, борбордо, көп кабаттуу үйдө, жаңы конушта, чет өлкөдө.

Жекелик сан                   көптүк сан        

Мен жашайм                                     Биз жашайбыз 

Сен жашайсың                            Силер жашайсыңар

Сиз жашайсыз                            Сиздер жашайсыздар

Ал жашайт          Алар жашайт/жашашат

Овальная выноска: 15. Уккула. (Аудио)

- Сиз кайда жашайсыз?

- Шаарда.

- Кайсы шаарда?

- Бишкекте.

- Кайсы көчөдө?

-Токтогул көчөсүндө. Сизчи?

- Мен ушул айылда турам.

Овальная выноска: 2                                                   

 

- Болот, сен азыр кайда жашайсың?

- Мен Россияда, Москвада жашайм.

- Сен кайда иштейсиң?

- Мен Кыргызстандын элчилигинде иштейм.

Овальная выноска: 3
 


                                                   

- Талгат, сен казаксыңбы?

- Ооба, мен казакмын.

- Сенин ата-энең кайда жашайт?

- Менин ата-энем Казакстанда жашашат.

- Шаардабы же айылдабы?

- Алматы шаарында турат.

Овальная выноска: 4                                                   

 

- Сен кайда жашайсың?

- Мен көлдө турам.

- Айылдабы же шаардабы?

- Бозтери айылында жашайм.

Овальная выноска: 5                                                   

 

- Акыл, сен кайда жашайсың?

- Мен «Асанбай» кичи районунда жашайм.

-Кайсы үйдө?

- Онунчу үйдө.

- Кайсы батирде?

- Отуз биринчи батирде.

- Канчанчы кабатта?

-Үчүнчү кабатта.

6. ОКУГУЛА, ЖООП БЕРГИЛЕ.

Менин атым Адыл. Мен отуз беш жаштамын. Мен соцфонддо инспектор болуп иштейм. Бишкек шаарында «Тунгуч» кичи районунда 15-үйдүн 25-батиринде жашайм. Бул үйдө менин кесиптешим Алмаз Бейшенович жашайт. Ал биринчи кабатта 3-батирде жашайт. Биздин үйдө көп улуттун өкүлдөрү жашайт. Биз ынтымактуу кошуналарбыз

1. Адыл ким?

2. Ал канча жашта?

3.Адыл кайда иштейт?

4. Адылдын дареги кандай?

5. Анын кесиптеши ким?

6. Ал канчанчы кабатта жашайт?

7. Ал үйдө кимдер жашайт?

8. Алар кандай кошуналар?

7. Келиңиз сүйлөшөлү.

 

7. КЕЛИҢИЗ СҮЙЛӨШӨЛҮ.

- Саламатсызбы?

- Cаламатчылык.

- Мен сиздин жаңы кошунаңызмын. Жакында ушул үйгө көчүп келдим. Атым Улан.

- Жакшы, менин атым Адилет.

- Биздин кичи район жактыбы?

- Ооба, жакты. Абасы таза, тынч район экен.

- Бул үйдүн  жанында унаа токтоочу жай барбы?

- Ооба, акы төлөөчү авто унаа токтотуучу жай бар. Биздин үйдөн алыс эмес.

12-үйдүн артында.

- Рахмат. Таанышканыма кубанычтамын.

- Мен дагы.

 

Ѳзүңдү текшер.

1. Мүчөлөрдү улагыла.

1. Менин үй-бүлөм Бишкек… жашайт.

2. Биздин үйүбүз «Асанбай» кичи району… жайгашкан.

3. Киев көчөсү… «Караван» соода түйүнү жайгашкан.

4.Улан 3-батир…жашайт.

5. Айгүл кеңсе… отурат.

6. Ал соцфонд… иштейт.

7. Чоң атам айыл… жашайт.

8. Тейлөө бөлүмү… көп кызматкерлер иштейт