1-сабак   Тыбыштар. Υндүү тыбыштар. Конструкциялар Бул ким? Бул эмне?
Кептик тема. Саламдашуу. Коштошуу.

Кыргыз тилинде 14 үндүү тыбыш бар. 8 кыска, 6 созулма үндүүлөр.

Кыска үндүүлөр (краткие гласные):  а, о, ө,  у, ү, э (е), и, ы.

Созулма үндүүлөр (долгие гласные): аа, оо, өө, уу, үү, ээ. 

1. Уккула, кайталагыла, окугула 

а) кыска үндүүлөр

[а]  апа, ата, нан, тал, бак, адеп, адат, адис, акыл

[о]  от, топ, ор, ок, Ош, орун, чоң, отурум, орун басар, ой

[ө]  өт, төк, көз, өкмөт, көчө, өлкө, өмүр, өжөр

[у]  уч, ук, ут, ун, бул,  укук, усул, уюм, улут

[ү]  үкү, үч, түн, түлкү, күзгү, үлгү, үй, үмүт, үгүт

[э]  эл, элек, эмерек, эже, эт, элчи, эрк, эне, эгемендүү

[ы]  ыр, ый, ырыс, кыз, сызгыч, ынтымак

[и]  кийин, кийиз, илгич, ишкана, ишкер, иш, ишмер, илим, ийгилик

б) Созулма үндүүлөр

[аа]  аары, талаа, калаа, саат, жаан.

[оо]  тоо, тоок, кооз, оорукана.

[өө]  төө, көө, өгөө, экөө.

[уу]  туу, суу, сулуу, уук, уул.

[үү]  күү, сүйүү, күлүү, билүү.

[ээ]  ээр, ээк, жээк, жээн.

2. ОКУГУЛА. о → [оо] , а→ [аа], у→ [уу], э→ [ээ]

сат – саат                         ук – уук

жан – жаан                       эк – ээк

ток – тоок                         кон – коон

бор – боор                        жолук – жоолук 

Сөздүн башында

Сөздүн ортосунда

Сөздүн аягында

аары

жээк

күү

ээк

жоон

төө

уук

жээн

күчтүү

уул

жаан

улуу

оорукана

коон

суу

ээр

шаар

туу

ооз

саат

уруу

Грамматика

Кеп үлгүсү:


Бул үй.              

Бул үстөл.                  

Бул Асан.          
Бул Айша.

Лексика: бул, тигил, ким, эмне, кайда, саат, шаар, оорукана, көчө, адис, акыл, усул, уюм, кесиптеш, долбоор

3. ЖАЗГЫЛА. Бишкек – кооз …..2. … канча болду? 3. Бул кайсы ………4. Мен базардан ……. сатып алдым.Кечээ кечке …… жаады. шааржаанСаатооруканакоон 4. СУРООЛОРГО ЖООП БЕРГИЛЕ. БУЛ КИМ? 1мугалим2дарыгер3жумушчу4архитектор мугалимдарыгерархитекторжумушчу БУЛ ЭМНЕ? 1имарат2үй3көчө4мейманкана үйкөчөимаратмейманкана

Конструкция. 

Бул ким? Бул эмне?

Бул Азат. Бул китеп.

5. СҮЙЛӨМДӨРДҮ УККУЛА. ИНТОНАЦИЯГА КӨҢҮЛ БУРГУЛА.

 Бул ким?                    Бул эмне?

- Бул Акыл.                  - Бул имарат.

- Бул ким?                    - Бул эмне?

- Бул Айша.                  - Бул университет.

- Бул ким?                    - Бул эмне?

- Бул мугалим.             - Бул үй.

- Бул ким?                    - Бул эмне?

- Бул доктур.                - Бул Жогорку Кеңеш.

- Бул ким?                    - Бул эмне?

- Бул кызматкер.          - Бул көчө.

- Бул ким?                    - Бул эмне?

- Бул куруучу.             - Бул аялдама.

- Бул ким?                    - Бул эмне?

- Бул жетекчи.              - Бул мейманкана.

6. Окугула, уккула.

Бул Асан.            Бул Айсулуу.      Бул шаар.                    Бул өкмөт үйү.

Бул үй.                Бул кыз.              Бул Бишкек шаары.     Бул имарат.

 

ü Бул сүрөт. Бул Үсөн Асанов. Бул Айша Асанова.

Бул үй. Бул көчө. Бул имарат.

Бул шаар. Тигил көчө. Мына автобус аялдамасы.

Бул өлкө. Тигил шаар. Бул суу. Тигил тоо.

ü - Бул ким?                    - Бул атам.

- Бул ким?                    - Бул апам.

- Асан бул ким?          - Бул Айша.       

- Бул эмне?                   - Бул үй.

- Бул эмне?                   - Бул терезе.

 - Бул ким?                    - Бул иним Бакыт.

- Бул ким?                    - Бул досум Асан.

- Бул ким?                    - Бул досум Айша.

- Бул эмне?                  -  Бул долбоор.

- Бул ким?                    - Бул саясатчы.

- Бул эмне?                   - Бул кеңсе.

7. ОКУГУЛА. КОТОРГУЛА.

Бул карта. Тигил шаар. Бул Бишкек шаары.

Бул үйлөр. Тигил сейилбак. Бул жол. Тигил банк.

Бул Үсөн Асанов. Бул Айша Асанова.

8. Сөздөрдү уккула, басымга көңүл бургула. Кайталагыла

   _/_             _/_ _/_      __  __ _/_

банк           ката            мугалим

бат             бата            келечек

бол             кесип          элечек

ук               кагаз           карапа

Ош             балта          замана      

үй               көчө           ийгилик

жол            кеңсе          имарат

сөз              катчы         мамлекет

ой               өлкө           ынтымак

эл               улут           мекеме

9. СҮЙЛӨШӨЛҮ.

- Бул ким?                      - Бул эмне?

- Бул Асан.                     - Бул имарат.

- Ал кайда?                     - Бул кайсы имарат?

- Ал жумушта.                - Бул шаардык мэрия.

- А бул ким?                   - Бул жерде ким иштейт?

- А бул Батма.                - Бул жерде Азиз иштейт.

- Ал кайда?                    - Ал ким болуп иштейт?

- Ал тигил жакта.            - Ал жетекчи.

САЛАМДАШУУ. КОШТОШУУ

Салам

Саламатсызбы?           Сылык түрү.

Саламатсыңбы?           Жөнөкөй түрү.

Саламатсыңарбы?       Көптүк саны.

Саламатсыздарбы?     Көптүк сан сылык түрү.

Саламатчылык.           

Амансызбы?

Амансыңбы?

Амансыздарбы?

Жакшы. Шүгүр.

 

Кандайсың?  Иштериң кандай?

Жакшы.

Кутмандуу таңың менен!               Кутмандуу таңыңыз менен!

Кутмандуу күнүң менен!               Кутмандуу күнүңүз менен!

Кутмандуу кечиң менен!                Кутмандуу кечиңиз менен!

Жолуңар шыдыр болсун!

Ак жол !

КОШТОШУУ

Саламатта кал.

Жакшы кал.

Жакшы калыңыз!

Жакшы калыңыздар.

Жакшы калгыла.

Жакшы бар.

Жакшы барыңыз!

Жакшы барыңыздар.

Жакшы баргыла.

Бизди унутпаңыз.

Телефон чалып туруңуз.

Кат жазып туруңуз.

Эсен болуңуз.

Кош бол.

Кош болуңуз.

Кош болуңуздар.

Кош болгула.


11. ДИАЛОГДОРДУ УККУЛА

1)

- Салам, Данияр.

- Салам Кубат, кандайсың?

- Ырахмат, жакшы, өзүң кандайсың? Ден соолугуң, иштериң жакшыбы?

- Жаман эмес.


2) 

- Саламатсызбы, Асан Акматович.

- Саламатчылык.

- Иштериңиз кандай?

- Ырахмат, жаман эмес.

- Долбоорду иштеп бүттүңүзбү?

- Жок, иштеп жатабыз.

- Ишиңизге ийгилик.

- Кутмандуу күнүңүз менен!

- Кутмандуу күнүң менен.

- Кайда бара жатасыз?

- Үйгө бара жатам. Өзүңчү?

- Мен жумушка бара жатам.

- Жакшы барыңыз.

- Жакшы бар.



- Кандайсыз, Айгүл?

- Жакшы.

- Кайда бара жатасың?

- Ысык-Көлгө эс алганы бара жатам.

- Канча күн эс аласың?

- Бир жума.

- Жакшы бар. Жолун шыдыр болсун.

- Рахмат, жакшы калыңыз.



Айша: Саламатсызбы?

Нурия: Саламатчылык.

А: Менин атым Айша. Сиздин атыңыз ким?

Н: Менин атым Нурия.

А: Нурия сиз канча жаштасыз?

Н: Мен жыйырма жаштамын. Сизчи?

А: Мен он жети жаштамын.

Н: Сиз окуйсузбу?

А: Ооба, мен университетте окуйм.

Н: Абдан жакшы. Мен ушул китепканада иштейм.

А: Кандай жаңы китептер бар?

Н: Жаңы китептер көп.

А: Мен дагы келем. Жакшы, калыңыз. 

Н: Жакшы барыңыз. Келип туруңуз.

КӨЧӨДӨ

– Салам Асан.

– Салам Бакыт.

– Иштериң кандай?

– Жакшы.

– Өзүңдүн ишиң кандай?

– Рахмат, жаман эмес.

– Азыр кайда иштеп жатасың?

– Салык инспекциясында.

– А сенчи?

– Ошол эле жерде.

– Болуптур көрүшкөнчө.

– Кош бол.

Кеңседе (ВИДЕО 2)

- Саламатсызбы, Айша Асановна?

- Саламатчылык.

- Ден соолугуңуз кандай?

- Рахмат, жакшы.

- Иштериңиз кандай?

- Жакшы.

- Сиз эртең бошсузбу?

- Ооба, жумуштан кийин бошмун.

- Анда, үйгө келип конок болуп кетиңиз.

- Чакырганыңызга чоң рахмат, сөзсүз барам.

- Анда жакшы калыңыз.

- Жакшы барыңыз.