26-сабак   Кептик тема: МАМЛЕКЕТТИК ЖАНА ЖЕКЕ ИШКАНАЛАР Грамматика: ЖАКТАМА АТ АТООЧТОРДУН ЖӨНДӨЛҮШҮ

Жекелик сан

Атооч                  мен               сен               сиз            ал

Илик                   менин           сенин          сиздин      анын

Барыш                мага             сага              сизге          ага

Табыш                мени             сени            сизди         аны

Жатыш               менде           сенде            сизде          анда

Чыгыш               менден         сенден         сизден        андан

 

Көптүк сан

Атооч               биз                 силер              сиздер              алар

Илик                 биздин           силердин       сиздердин        алардын

Барыш              бизге             силерге           сиздерге           аларга

Табыш              бизди            силерди          сиздерди          аларды

Жатыш             бизде            силерде            сиздерде          аларда

Чыгыш             бизден          силерден         сиздерден        алардан

 

Мисалы:    Касымдын аялы кат+чы болуп иштейт.

 

o   _____________ мекемеде мыкты адистер бар.

o   _____________ кѳргѳнүмѳ абдан кубанычтамын.

o   __________ою боюнча бул ишке мен жооптуумун.

o   __________ сурасам болобу?

o   __________жыйналышка эмне үчүн келбей калганын сураңыз.

(сизди, биздин, анын, сизден, алардын)

КѲНҮГҮҮ

Мисалы:   Биз__   жооптуу тапшырма берилди.

                   Бизге   жооптуу тапшырма берилди.

 

1.     Сиз___ аты-жѳнүңүз ким?

2.     Алар_____ мамлекеттик сыйлык ыйгарышты.

3.     А____ эээлеген кызматынан бошотуңуз.

4.     Силер___ бизге ѳтүнүч кат келди.

5.     Сиздер_____ чоң ыраазычылык билдиребиз.

  

КѲНҮГҮҮ

Мисалы:    Бул кѳчѳттү Баткенден алып келишкен.

 

o   Бул нускаманы сиздин _______ менен кайра окуп чыктык.

o   Сизден бул иш-чарага ________ суранабыз.

o   Алардын ишканасына жаңы ________ келди.

o   Биздин ________ ачылышы эртең болот.

o   Сиздин __________ боюнча үстүбүздѳгү жылдын иштѳѳ планы түзүлдү.

(ѳтүнүчүңүз, катышууңузду, жетекчи, ишканабыздын, долбооруңуз)

 

СҮЙЛѲШѲЛҮ:

1)    – Саламатсыңбы, Алмаз?

– Салам Улан.

– Саат 10 болуп калды. Кеч кайдан келе жатасың?

– Жумуштан. Билесиң да мен жеке ишканада иштейм. Жумушубуз ар кандай болуп калат. Бир күнү эрте бүтѳт, бир күнү кеч бүтѳт.

– Сенин ишканаң эмне иш алып барат?

– Биздин ишкана курулуш материалдарын тапшырык боюнча жеткирет.

– А, андай болсо, түшүнүктүү. Сарай салып жаттым эле, эгер жумуш болсо чалсам болот экен да?

– Албетте, чал. Болуптур.

 

2)    – Кечиресиз, бул “Мамлекеттик мүлк фондубу?”

– Ооба, келиңиз.

– Мен сиздерге жолдомо менен келдим. Мени бул жакка университеттен иш тажрыйба топтоо максатында жѳнѳтүшкѳн.

– Абдан акшы. Аты-жѳнүңүз ким?

– Темиров Асан Субанбекович.

– Мен кадрлар бѳлүмүнүн башчысына сиз тууралуу кабарлап коём. Эртең 8ден кечикпей келиңиз.

– Макул, жакшы калыңыз.

–  Жакшы барыңыз.

 

3)    – Саламатсызбы Айгүл Ишеновна.

– Саламатчылык, Белек. Кел кандайсың?

– Жакшы, рахмат, эже. Сизге бир маселе менен келдим эле, сурасам болобу?

– Албетте болот.

– Эже, Кыргыз Республикасынын Ѳкмѳтүнѳ караштуу Интеллектуалдык менчик жана инновациялар мамлекеттик кызматында бир топ жылдан бери иштейсиз. Сиздердин кызмат жѳнүндѳ кыскача айтып берсеңиз. Мен мамлекеттик кызматтар жѳнүндѳ баяндама даярдап жаткам. Маалымат ошого керек болуп жатат.

–  Белек, туура айтасың, мен бул кызматта иштегениме беш жыл болду. Интеллектуалдык менчик – бул мамлекетке караштуу адамдардын жеке ѳзүнѳ тиешелүү менчик мүлктѳрдү кѳзѳмѳлдѳѳ жана ѳнүктүрүү. Мен сага биздин сайттын дарегин да берейин, кененирээк ал жерден да таанышсаң болот.

– Рахмат эже.

 

 

 

*

* _____________________

 

*

* _____________________

 

ОКУГУЛА:

 

Жүргүнчүлѳрдү ташуу автобазасы

Жүргүнчүлѳрдү ташуу автобазасы шаардын четинде жайгашкан. Бул ишкана – шаар ичиндеги каттам боюнча адамдарды керектүү жерлерге жеткирүү кызматын тейлейт. Ишкананын аткарган кызматына карата бир нече милдеттери бар. Аларга: жумушка кечикпей ѳз убагында келүү, автоунааны оңдоо иштерин билдирип туруу, унаанын ичин таза кармоо, жол эрежелерин туура сактоо. Айдоочулардын жаш ѳзгѳчѳлүгүнѳ карабай, эмгек келишим түзүлүп, айлык акыны убагында тѳлѳп берүү жана эмгек шарттары менен камсыздоо – ишкананын негизги милдети болуп саналат.

 

 

Описание: Описание: Описание: C:\Users\mega\Desktop\к60.png    (АУДИО материал)

 


– Саламатсыңбы, Гүлжан?

– Саламат, Сайкал.

– Окууну бүткѳнүбүзгѳ 10 жылдай болуптур. Кандай жүрѳсүң?

– Жакшы жүрѳм. Билинбей убакыт ѳтүп кеткенин карачы.

– Ооба, а сен бул шаардасыңбы?

– Жок, мен кѳлгѳ турмушка чыгып, ошол жакта иштейм. Ѳзүңчү?

– Мен да турмушка чыккам. Эки балам бар. Жолдошум жеке ишканада иштейт. Сен кесибиң боюнча эле иштеп жатасыңбы?

– Ооба, райондук ооруканада жалпы терапия бѳлүмүн жетектейм.

– Мен болсо, жеке медициналык борбордо иштейм.

– Абдан жакшы. Жеке ишканада эмгек шарты, айлык акы жогору эмеспи. Силерде кандай?

– Туура айтасың. Бирок жакында врачтар менен мугалимдердин айлык маянасы кѳтѳрүлбѳдүбү. Силердин айлык кандай болуп калды?

– Кудайга шүгүр, мамлекеттик кызматкерлердин айлык акысы кѳтѳрүлгѳнү жакшы болуп калды.

– Сайкал, убактың болсо, жолугушуп чай ичели.

–Рахмат, Гүлжан, эмдиги жолу келгенде. Себеби, эртең жумуш, кечинде эле кѳлгѳ кетем.

– Болуптур, кабарлашабыз.

– Жакшы тур.

– Жакшы бар. Жолуң шыдыр болсун!

 

 



КАЙТАЛАГЫЛА:

 

Жеке, ишмердик, иштѳѳ, айлык акы, эмгек шарты, бош орун, мамлекеттик кызматкер, жогору, тѳмѳн, тѳлѳм, камсыздоо, милдеттүү, сынак, аңгемелешүү, ийгиликтүү, иш сапары, укуктук, эмгекчил, иш күнү, жарандык, таржымал, толтуруу, ылайык.

 КѲРГҮЛѲ:   (ВИДЕО материал)

 

Тема: “Жеке ишкана тууралуу сүйлѳшүү”

 

– Саламатсыңбы, Темир?

– Саламатчылык, Алмаз.

– Ден-соолугуң жакшыбы? Иштериң кандай?

– Кудайга шүгүр. Ѳзүң кандай жүрѳсүң?

– Жакшы. Жумуштан келе жатам. Сен кайдан келе жатасың?

–Мен болсо, мамлекеттик салык кызматына таржымал жѳнѳткѳм. Алар бүгүнкүгѳ мени аңгемелешүүгѳ чакырышкан. Ошол жактан келе жатам. Ѳзүң кайда иштеп жатасың?

– Мен жеке курулуш компаниясында каржы маселеси боюнча башкы адис болуп иштейм. Биздин компания шаарыбыздагы кѳп кабаттуу бийик үйлѳрдү курат. Ошондой эле башка жеке ишканалар менен келишим түзүп, жеке объектилерди куруп берет. Анын үстүнѳ айлык акы иштеген ишибиздин жыйынтыгына карата болот.

– Жакшы турбайбы. Жеке ишкананын мамлекеттик ишканадан айырмасы ушул да, туурабы?

– Ооба, бирок биз мамлекетке милдеттүү тѳлѳнүүчү тѳлѳмдѳрдү тѳлѳп турабыз. Кызматкерлердин иштеген ишине жараша акы тѳлѳйбүз.

– Бул жагынан айырмаланып турасыңар. Анткени мамлекеттик мекемеде иштеген адам мамлекет тарабынан чектелген айлыкты алат жана социалдык камсыздандыруу, пенсия ѳлчѳмү камсыздалат.

– Туура айтасың, бирок бизде да социалдык камсыздандыруу каралган, ал эми пенсияга атайын ѳздѳрү маалым кат даярдап, иштеген акысынан тѳлѳп турса пенсияга чыкса болот.

– Алмаз, аңгемелешүүнүн жыйынтыгын күт, эгер болбой калса, мага телефон чал. Мүмкүнчүлүк болуп калса жумушка алабыз. Бизге сендей кадрлар керек.

– Рахмат, Темир! Ойлонуп кѳрѳйүн. Телефон аркылуу байланышабыз.

– Болуптур, ойлонуп кѳр.