16-сабак   Кептик тема: АДАМДЫН КЕЛБЕТИ, МҮНӨЗҮ Грамматика: МОДАЛДЫК СӨЗДӨР

Модалдык сөздөр: балким, мүмкүн – возможно, ыктымал – может быть, албетте – конечно, сөзсүз – безусловно, ырас – действительно, керек – нужно, көрүнөт, көрсө, окшойт – кажется, тийиш – должен, чындыгында – на самом деле.  Мисалы:      Балким, мен келе албайм.

          Ырас, биз чогуу окуганбыз.

          Албетте, биздин дүкөндө баары бар.

          Ал чарчаган көрүнөт.

 

КӨНҮГҮҮ

Мисалы:   

.........., барыш керек.

Сѳзсүз, барыш керек. 

ОобаАлбеттеСөзсүзБүгүн күн жаабайт .............Ырас ............., ал кечигип келет.............., мен окууга ѳтүшүм керек.............., биз сизге жардам беребиз.окшойт................, Айдананын салымы зор.

ЖООП БЕРГИЛЕ

Мисалы:    – Балким, сиз барбай эле коёсуз?  

Мен да ошондой ойлоп жатам..

 

Мүмкүн сизге жардам керек?                 _______________________________

Ал сѳзсүз барышы керекпи?                            _______________________________

Кана, кайсы кагазга кол коёюн?             _______________________________

Бул мекемеде канча жыл иштедиңиз?    _______________________________

Кыскасы, ал бул ишти аткарабы?          _______________________________

 

 

 

МҮНѲЗ:

шайыр, боорукер, чынчыл, жоопкерчиликтүү,  жүдѳѳ, капалуу, тың, жоош, токтоо, кыл, жалкоо, сѳзгѳ бекем, эмгекчил, кырс, март,

КЕЛБЕТ:

Бой, салмак, далылуу, узун, кыска, орто, сулуу, жапыз, жапалдаш, татынакай, жылдыздуу, кара тору, ак жуумал, арык, арыкчырай, толук, семиз, чоң, кичине, тегерек, ажарлуу,

ДЕНЕ МҮЧѲЛѲРҮ:

Кол, кѳз, мурун, бут, моюн, далы, ийин, дене, баш, бет, манжа, билек, кирпик, эрин, тил, тиш, ээк, чеке, каш, таман, согончок

 



көз каш кирпик
1баш2көз3мурун4эрин5кулак6ээк7моюн8бет9кол10ийин11алакан12манжа13тырмак14таман15чач баштамантырмакээкманжакөзийинколбетмоюнэринмуруналаканкулакчач



Манжалар кол алакан манжа бармак сөөмөй ортон аты жок чыпалак

СҮЙЛѲШѲЛҮ

1)    – Саламатсызбы?

– Саламатчылык.

– Сиздин атыңыз Алиябы?

– Ооба. А сиз ким болосуз?

– Мен Карылгачмын. Экѳѳбүз “Түндүк электро” ачык акционердик коомунда бирге ишдегенбиз.

– Ии, тааныдым, аябай ѳзгѳрүп калыпсың.

– Албетте, андан бери канча жыл ѳттү.

– Бирок мен аз эле убакыт иштегенмин, ошондуктан тааныбай калдыңыз го.

– Мүмкүн.?!

 

 

2)    – Саламатсызбы Асан?

– Салам Акмат

– Дайыма шайыр элең го. Эмне үчүн капалуусуң?

– Тапшырылган ишти бүтүрѳ албай калдым.

– Капа болбо, ар бир иштин бүтчү күнү болот.

– Рахмат Асан, кѳңүлүмдү кѳтѳргѳнүңѳ!

 

3)    – Саламатсызбы?

– Саламатчылык.

– Сиз бул жерден узун бойлуу, арыкчырай, кара тору жигитти кѳргѳн жоксузбу?

– Кечиресиз, байкаган жокмун.

– Чон рахмат, жакшы калыңыз.

 

4)    – Кандайсыз?

– Жакшы.

– Мен байкемдин досун тоскону келдим эле, таппай калдым.

– Сиз сырткы келбетин сүрѳттѳп берсеңиз?

– Байкем аны орто бойлуу, ак жуумал, чачы тармал, кѳздѳрү бакырайган жылдыздуу жигит деген.

– Сиз биздин механик – Капарды издеп жаткан жоксузбу? Ал тиги жакта келе жатат. Андан байкеңиз жѳнүндѳ сурап кѳрүңүз.

– Рахмат!

УККУЛА

Бул менин досум. Анын аты Улан. Ал узун бойлуу, кара тору, кѳздѳрү бакырайган, кең далылуу жигит. Мүнѳзү шайыр, бирок ѳз оюн бербеген ѳжѳр адам. Ѳтѳ эмгекчил жана жоопкерчиликтүү. Иш тапшырсаң жан дили менен аткарат. Кесиптештери анын адамкерчилигин, боорукердигин жогору баалашат.  

(АУДИО материал)
 

– Алло, саламатсыңбы, Бермет?

– Салам, Айдана, кандайсың?

– Жакшы, ѳзүң кандайсың? Эмне жаңылык бар?

– Менде деле жакшымын. Кечээ Москвадан Касым келди.

– Ал дагы деле арык жана жүдѳѳ бекен?

– Жок, ал азыр толуп, тың кѳрүнѳт.

– Аа.. жакшы болуптур.

– Ии, баса, ал спорт менен машыгам деди.

– Абдан жакшы, мен кубанычтамын.

 

 

ОКУГУЛА

Биздин ишкананын жетекчиси – Марат Таалайбекович. Ал узун бойлуу, ак жуумал, кѳздѳрү ичке, мурду кырдач, келбеттүү адам. Ѳтѳ токтоо. Марат Таалайбекович – абдан жоопкерчиликтүү, адилет жетекчи. Ѳз ишин мыкты билген адис. Дайыма кызматкерлерге түшүнүү менен мамиле кылат.

 

Акылдуу, бойлуу, сулуу, татынакай, жакшынакай, жылдыздуу, жалкоо, арык, арыкчырай, толук, семиз, жүдѳѳ, тың, капалуу, шайыр, жоош, токтоо, эмгекчил, кыял, ак жуумал, кара тору, тармал, боорукер, жоопкерчиликтүү, мээримдүү, сараң, март, берешен, так, тыкан.

                                                                                

КѲРГҮЛѲ.  (ВИДЕО материал)

Тема: «Кеңседе»

 

Катчы:      Бектур Асанович, мүмкүнбү?

Директор:          Кириңиз. Эмне иш менен келдиңиз?

Катчы: Сиз отурумда отурганда, сизге сүйлѳшүүгѳ жаңы жаш адис келди.

Директор: Ооба, менин эсимде бар. Касенов Кубат Мэлисович.

Катчы: Мен аны менен сүйлѳштүм.

Директор: Жакшы, Бермет Галиевна ал кандай адис экен?

Катчы: Ал Борбордук Азиялык Америкалык университетин экономист-менеджер адистигин артыкчылык диплому менен бүтүптүр. Ал бат тил табышкан, тың жигит кѳрүнѳт. Келбети дагы абдан жагымдуу, узун бойлуу, ак жуумал, келишимдүү жаш жигит. Спорт менен машыгат экен. Гитарада мыкты ойноп, жакшы ырдайм дейт. Ал мага уюлдук телефон номерин калтырды. Кайсы күнгѳ сүйлѳшүүгѳ чакырайын?

Директор: Абдан жакшы. Дүйшѳмбү күнү түштѳн кийин келсин.

Катчы: Жарайт, мен ага билдирип коёмун.