1-САБАК   Кептик тема:
БУЛ КИМ?
БУЛ ЭМНЕ?
Грамматика: ТЫБЫШ ЖАНА ТАМГА.


Кыргыз алфавити орус алфавитинин негизинде түзүлүп, ага орус тилинде жок ѳ, ү, ң тамгалары кошумчаланган. Баардыгы 36 тамга, 39 тыбыш. Анткени йоттошкон ё, ю, я тамгалары йо, йа, йу болуп 2 тыбышты билдирет.

Аа [а]; Бб [бэ]; Вв [вэ]; Гг [гэ]; Дд [дэ]; Ее [йэ]; Ёё [йо]; Жж [жэ]; Зз [зэ]; Ии [и]; Йй [й]; Кк [ка]; Лл [эл]; Мм [эм]; Нн [эн]; Мм [эм]; Ңң [эң]; Нн [эн]; Оо [о]; Ѳ[йо]; Пп [пэ]; Рр [эр]; Сс [эс];  Тт [тэ]; Уу [у]; Үү [ү]; Фф [эф]; Хх [ха]; Цц [цэ]; Шш [ша]; Щщ [ща]; Чч [чэ]; ъ – ажыратуу белгиси; Ыы [ы]; ь – ичкертүү белгиси; Ээ [э]; Юю [йу]; Яя [йа].


Тыбыштардын системасы:

Кыргыз тилинде он тѳрт (14) үндүү тыбыш бар.

Алардын (8) сегизи - кыска үндүүлѳр: а, ы, о, у, э (е), и, ѳ, ү;


(6) алтоо - созулма үндүүлѳр: аа, оо, уу, ээ, ѳѳ, үү.


Үндүүлѳр экиге бѳлүнѳт: а) жоон: а, о, у, ы. б) ичке: э (е), и, ѳ, ү.

Үндүүлѳр тѳмѳнкүдѳй бѳлүнѳт:

эриндүү - о, у, ө, ү;


эринсиз - а, ы, э, и

Үнсүз тыбыштар жыйырма беш (25): б, в, г, д, ж, з, й, к, л, м, н, ң, п, р, с, т, ф, х, ц, ч, ш, щ.    


Каткалаң үнсүздѳр: п, т, с, ш, ч, к, х, ф, щ, ц.


Жумшак үнсүздѳр: б, в, г, д, ж, з, м, н, р, ң, й, л.
Ким? деген суроо адамга берилет.



                    Бул ким?                     

                    Бул Светлана.


Бул ким?

       Бул окутуучу.


Бул ким?

      Бул сүрѳтчү.


                Бул ким?

                Бул катчы.


Эмне? деген суроо жаныбарга, буюмга берилет.


            Бул эмне?                    

            Бул эмерек.


            Бул эмне?                             

            Бул иш кагазы.


                    Бул эмне?                    

                    Бул принтер. 

                    Бул эмне?                    

                    Бул түп нуска.

КѲНҮГҮҮ
Бул ким?
Бул эмне?
–  Бул ….
–  Бул ….
  • мугалим
  • дарыгер
  • куруучу
  • сүрѳтчү
  • медайым
  • китеп
  • сѳздүк
  • калем
  • имарат
  • бѳлмѳ
мугалим дарыгер куруучу сүрѳтчү медайым
китеп сѳздүк калем имарат бѳлмѳ
Бул ким?, Бул эмне?,
СУРАГЫЛА

* Бул Акыл.                                   ____________________

* Бул доогер.                                ____________________

* Бул жетекчи.                               ____________________

* Бул жактоочу.                             ____________________

* Бул катчы.                                  ____________________

* Бул дарыгер.                              ____________________ 

* Бул тѳрага.                                 ____________________

* Бул укук коргоочу.                      ____________________

* Бул кызматкер.                           ____________________

* Бул айдоочу.                              ____________________

* Бул орун басар.                          ____________________

* Бул адис.                                   ____________________

                                                    

* Бул газета.                                 ____________________

* Бул буйрук.                                ____________________

* Бул кеңсе.                                  ____________________

* Бул кѳктѳм.                                ____________________

* Бул журнал.                               ____________________

* Бул иш.                                      ____________________       

* Бул пайыз.                                 ____________________

* Бул жарнама.                             ____________________

* Бул күркѳ.                                  ____________________

* Бул мүлк.                                   ____________________

* Бул тапшырма.                           ____________________

* Бул кат.                                      ____________________

КѲПТҮК САН –       -лар мүчѳсү аркылуу уюшулат

(-лер, -лор, -лѳр; - дар, -дер, -дор, -дѳр; -тар, -тер, -тор, -тѳр).


                                    Булар кимдер?            

                                    Булар инженерлер.


Булар кимдер?

      Булар дарыгерлер.