16-сабак   4.3 Жетекчиликтин өндүрүштүк кеңешмеси


Жетекчи: Экинчи маселеге токтололу.

 Орун басар: Экинчи маселе − кыргыз тили боюнча. 

: Урматтуу кесиптештер, биз ɵзүбүз сүйлɵп жаткан тилге чоӊ маани беришибиз керек. Бизди массалык-маалымат каражаттарынан жалпы элибизге эмне кылганыбызды, ишибизди тил аркылуу жеткиребиз. Биздин сүйлɵɵ маданиятыбыз жогорку деӊгээлде болушу керек. Сүйлɵгɵндɵ, адабий тилдин нормаларын бузбай сүйлɵгɵн дурус. Жарымы башка тилде, жарымы кыргызча, аралаштырып сүйлɵгɵндɵ, кыргыз тилдин да,  бөтөн тилдин да нормалары бузулат. Ар бир ɵлкɵ, ар бир эл ɵз тилин, ɵз маданиятын мыкты билет. Биз да кыргыз тилде сүйлɵгɵндɵ, адабий нормаларды бузбай, так жана уккулуктуу сүйлɵшүбүз керек. Бизди массалык-маалымат каражаттарынан тааныган эл, биз сүйлɵп жатканда ишибиз менен бирге тарбия, үлгү алышы керек. Кɵрүп, угуп, окуп жаткан элдин жүрɵгүнɵ сɵзүбүз жетиш керек. Элдин сүймɵнчүлүгүнɵ ээ болууну кааласак, биринчи ишибиз, экинчи тилибиз туура жана так болушу керек. Ак эмгек, адилеттүүлүк, чечендик, жылуу сɵз – дайыма элдин жүрɵгүн жылытып, ɵзүнɵ тартып келген.

 

1.−Бүгүнчогулушбарэкенинбилесизби?

− Аа, такырэсимденчыгыпкеткентурбайбы?

−  Мени кɵрбɵсɵӊ, унутуп кете бермек экенсиӊ да.

− Рахмат, сизге.

− Эч нерсе эмес. Акыркы күндɵрү унутчаак болуп жүрɵсүӊ, деги кɵйгɵй маселелер жокпу?

− Баары жайында! Киши жаш ɵткɵн сайын унутчаак боло берет тура. Склероз болуп жүрɵм акыркы күндɵрү…

− Дарыланыш керек. Склероздон арылта турган дарыларды ич, тынчтык керек, кɵбүрɵɵк укта.

 

2. − Саламатсыздарбы, бүгүнкүкеӊешмедекаралатурганмаселелерменентааныштыӊыздарбы?

− Ооба.

− Анда чогулушту баштайлы. Бир жумадан кийин, Жогорку Кеӊеште, депутаттардын алдында биздин жасаган иштерибиз жɵнүндɵ бир жылдык отчетту беришим керек. Ошондуктан, мен азыр эмнелер аткарылды, эмнелер аткарылган жок тактап алышым керек. Анда, ар бир бɵлүм башчыларынын отчетторун уксак, кандай дейсиздер?

− Жакшы болот.

3. − Биринчи маселе боюнча, жылдык пландар аткарылган жок. Анын себебин түшүндүрүп бериӊизчи.

− Бир гана план аткарылган жок.

− Кайсы?

− Токтогул кɵчɵсү толук асфальтталбай калды.

− Себеп?

− Бɵлүнгɵн каражат Чүй кɵчɵсүн толук асфальттоого жумшалды.

− Баарыбы?

− Ооба, жылда кɵчɵлɵрдү жамап асфальт кылып жатып чарчадык. Элдер да буга нааразы. Ошондуктан быйыл бир кɵчɵнү бүтүрсɵк да, баштан аяк толук, 2-3жылга чыдай ала тургандай кылып асфальттадык.

− Анда жүйɵɵлүү себептер менен план аткарылбаптыр…

 

4. – Кеӊешмеге чет ɵлкɵдɵн келген инвесторлор катышабы?

− Албетте, баары таанышып чыксын.

− Алар канча киши экен?

− Жети.

− Кеӊешме чоӊ залда ɵтɵбү?

− Ооба.     

− Канча маселе каралат?

− Беш.

− Кɵпкɵ созулат окшойт?

− Ошондой го, сыягы.

− Инвесторлор ишин качан башташат?

− Бүгүнкү кеӊешмеде чечесиӊер да.

− Бизден канча киши катышат?

− Баарыбыз.

− Алимжан байке келиптирби?

− Келген окшойт…

1.

5. − Азыр жарыш сɵзгɵ Алыкулов чыгат, даярдансын Эрмеков Акыл!

− Урматтуу тɵрага, урматтуу коноктор, урматтуу кесиптештерим! Бүгүнкү кеӊешме ɵзгɵчɵ да, кубанычтуу да десем болот. Себеби, алыскы Швецариядан ɵкүлдɵр келип отурат. Биз эки ɵлкɵнүн ортосундагы келишимдерди азыр талкуулап алууну чечтик. «Кеӊешип кессе, бармак оорубайт» демекчи, сиздер менен бирге бул маселени талкуулап чечип алалы.

 

6. − Кыргызстанда туристтер үчүн жакшы шарттарды түзүшүбүз керек.

− Быйылкы туристтер үчүн курулган мейманкана сизге жактыбы?

− Албетте, эӊ мыкты деӊгээлде курулган.

− Кыргызстанда туристтер кɵбɵйɵ баштады.

− «Турист – түтүнсүз завод» дешет экен Турцияда. Ал жерде туристтерге сылык, ɵзгɵчɵ мамиле кылышат. Биз да туристтерге аяр мамиле жасай баштадык.

 

7. − Кечээги ɵндүрүштүк кеӊешмеде айтылган план боюнча долбоор жазып келдим.

− Азаматсыз, бул маселеге жооптуу кылып сизди туура эле шайлаптырбыз.

− Берилген тапшырманы ɵз убагында  аткарганды жакшы кɵрɵм.

− Ɵз ишин так билген адам менен иштеген кандай жакшы.

 

 

8. − Урматтуу кесиптештер бир аз тынчтанып отурсаӊыздар.

− Эки сааттан бери чарчап кеттик, чогулушту бүтүрɵлүчү.

− Бир аз чыдап коюӊуздар. Бир маселе калды.

− Кайсы маселе?

− Сыйлык берүү маселеси.

− Аа, бул жакшы маселе.

 

 

 

 


 

−        Мазмунуна, мүнөзүнө ылайык мыйзамга дал келгендей келишим түзүлүшү керек.

−        Кандай келишим?

−        Ижарага офис ачуу боюнча сөзсүз келишим түзүшүбүз керек.

−        Келишимдин мазмуну былтыркы жылдагыдай түзүлүш керекпи?

−        Ооба, бирок баасы доллардын өсүшүнө карата өзгөрөт.

 

 

 


 

− Келишимдин биринчи токтомуна ылайык биз макулдугубузду беребиз.

− Биз да макулбуз, бирок бир шартыбыз бар.

− Кандай?

− Кирешенин пайызын тең бөлсөк адилеттик болот деп ойлойбуз.

− Жарайт, андай шартка да макулбуз.

− Анда, кол алышып коёлу.

− Макул. Ишиңиздерге ийгилик!

− Сиздердин ишиңиздерге да ийгилик!

Келишим

 

Бишкек шаары                                                         «____»____________________2015-жыл

 

            Бир тараптан  Альянс ОСОО компаниясы , мындан ары «Альянс» деп аталат, мүдүрү ___________________________жана экинчи тараптан Бишкек шаардык Мегалайн курулуш компаниясы, мындан ары «Мегалайн» деп аталат,_________________________ атынан төмөндөгүлөр жөнүндө ушул КЕЛИШИМДИ түздүк.

 

1.      КЕЛИШИМДИН негизи

1.1. «Альянс»  менен «Мегалайн» компаниясынын ортосунда 2015-2020-жылга чейин курулуш материалдарын сатып алуу бизнеси жүрөт .

1.2. Курулуш материалдарын камсыздоо бир жылда эки жолу болот.

1.3. Курулуш материалдардын жалпы басы 900 000 000 сомду түзөт.

1.4. Материалдарды өткөрүп берүүчү жай: _______________________ .

 

2.      Тараптардын укуктары жана милдеттери:

 

2.1. «Альянс» өзүнүн курулуш материалдары менен «Мегалайн» компаниясын камсыздайт.

2.2. Келишимге ылайык толук кызмат көрсөтүү;

2.3. Ушул келишимдин 1-бөлүмүндөгү шарттарга ылайык кызмат көрсөтүү;

2.4.Келишим боюнча белгиленген мөөнөт бүтмөйүнчө курулуш материалдардын баасын өзгөртпөө;

2.5. Товарды жүктөө, унаалардын кирип, чыгышына байланыштуу көйгөйлөрдү жоюу;

2.6. Курулуш материалдарды өз убагында даярдоо жана материалды өткөрүп берчү жайды түзүү;

 

2.2. «Альянс»тын укуктары:

2.2.1. Курулуш материалдары үчүн төлөмдү товарды жүктөрдүн алдында толук алуу;

2.2.2. Белгиленген убактан кечиктирилгенде, (1сааттан ашпайт)  1сааттан ашкандан кийин 1000 АКШ доллары менен штраф салууга укуктуу.

 

2.3.1. «Мегалайн»дын укуктары жана милдеттери:

2.3.2. «Альянс»ка өз убагында товардын баасын төлөө;

2.4.3. Белгиленген мөөнөттө товарды жүктөп кетүү;

2.5.4. Товарды алып жаткан убакта сынык, жараксыздарын алмаштырып же ордуна башкасын алуу;

 

3.Келишимдин күчүнө кирүү тартиби:

3.1. Келишим кол коюлган учурдан баштап күчүнө кирет жана тараптар белгиленген мөөнөткө чейин милдеттерин толук аткарып бүткөнгө чейин толук күчүндө болот, же тараптардын макулдашуусуна ылайык мөөнөтүнөн мурда жокко чыгарылышы мүмкүн.

3.1. Эгерде Келишимдин шарттары бир нече жолу бузулган болсо, тараптар Келишимди мөөнөтүнөн мурун бир тараптуу жокко чыгарышы мүмкүн. Бул учурда күнөөлүү тарап экинчи тарапка Келишимдин жокко чыгарылышына байланыштуу кеткен чыгашасын кайтарып бериши керек.


. Диалогду окуп, келишим боюнча өзүңөрчө диалог түзгүлө

Сиздин оюңузга толук кошулабыз.

− Рахмат сиздерге, мен да ушундай болот го деп

Ойлогон элем.

− Анда, келишим түзөлү.

− Туура айтасыз, юридикалык жактан да так бололу.

− Албетте.

                                    Кыймыл атоочтор (Имена действия)

Образуются от глаголов,  как инфинитив глагола и отглагольное существительное

А) Глагол на -а, -о, ө, -е, +оо (өө): жаша-жашоо (живи-жить), изде- издөө (ищи –искать, поиск, розыск, корго-коргоо (защити- защищать, оборона)

Б) глагол на согл. Или на -ы, -и, -у, -ү +уу (үү): сүй+үү=сүйүү (любить, любовь), ташы+уу=ташуу(перевозить, перевозка)

В) -(ы) ш: бар- барыш керек.

 -ы опускается, если основа глагола оканчивается на гласный: жөнөш керек (эмес) – (не) надо 

Б. Келишим боюнча боштуктарды толтуруңуз.

______________________                                                «___»_______________20    -ж…

 

 

(Мекеменин же уюмдун толук аталышы)

Мындан ары «Кардар» ___________________________________________________

                                                        (кызматы)

2-тарап, ____________________________________________________________

  (кызматы, аты-жөнү, уюмдун аталышы)

төмөндөгүлөр боюнча __________________ түздүк.

 

1.      Келишимдин негизи:

Кыскартылган сөздөрдүн жазылышы

1.Башкы тамгаларынан кыскартылган татаал сөздөр баш тамга менен жазылат: КУУ (Кыргыз улуттук университети), КТМУ (Кыргыз-Түрк «Манас» университети), УИА (Улуттук илимдер академиясы)

1.       Баш тамгаларынан кыскартылган сөздөргө мүчө уланганда: КРдин, БУУга, КТРдин

2.       Биринчи муундарынан кыскартылган сөздөр кичине тамга менен жазылат: филфак, физприбор, турфирма

 

Протокол

ЗАО «Шоро»  компаниясынын директорлор кеңешинин жыйынынын

                               №9 ПРОТОКОЛУ

05.09.2015                                                                           Бишкек ш.

 

Төрагасы: " Н.М. Атаканов

Катчысы: А. Т. Темиров

Катышкандар: директорлор кеңешинин 8 мүчөсү:   А.И. Илимбеков, А.К. Айдаров, Г.М. Маматова, Ж.С. Жалилова, С.М. Мамбетова, К.Р. Алымкулов,

 А.Т. Жапарова, Н.А. Наркулов

Келбегендер: –

 

Күн тартиби:

1.      Табылды Эгембердиев түптөп кеткен улуттук мурастарды кайра жандандыруу долбоорлорун келечекте өнүктүрүү жана Кыргызстандын улуттук суусундуктарын дүйнөлүк деңгээлге чыгаруу.

2.      Уюштуруу иштери.

3.      Ар кандай маселелер.

 

Угулду: Н.М. Атаканов – баяндаманын кыскача мазмуну.

 

Чыгып сүйлөгөндөр: Ж.С. Жалилов – баяндаманын кыскача мазмуну.

1.       К. Р. Алымкулов– баяндаманын кыскача мазмуну.

                                                    Токтом кылынды:

1.      2018- жылга чейин ЗАО «Шоро»  компаниясын Европа өлкөлөрүндө филиал ачууга байланыштуу бардык документтер даярдалсын. (жооптуу- К.Р. Алымкулов)

2.      Филиалды ачуу үчүн 2015-жылдын 15-октябрына чейин директорлор кеңешинин мүчөлөрүнүн сунуштары бизнес-планга киргизилсин. (жооптуу- А.И. Илимбеков)

 

Төрага (колу)…………..                            Н.М. Атаканов

Катчы (колу)……………                             С.А. Темирова

Темалар

начар билем

орточо

эң жакшы

1.

Телефон аркылуу керектүү адамды чакырып, оюмду билдире алам.

 

 

 

2.

Байланыштын түрлөрүн кыргызча түшүндүрүп бере алам.

 

 

 

3.

Келишим, арыз жаза алам.

 

 

 

1.       

Алты жөндөмөнү мүчөсү менен талдай алам.

 

 

 

5.

Өтүлгөн тексттерден 7 тема айтып бере алам.