11-сабак   3.3. Эртеӊ кандай иштерди аткарам? Уккула, кайталагыла. Бирден кошулган жаӊы сɵзгɵ кɵӊүл бургула.

Мыйзам

Жаӊы мыйзам    

Кыргызча жаӊы мыйзам

Кыргыз Республикасынын кыргызча жаӊы мыйзамы

Кыргыз Республикасынын кыргызча жаӊы мыйзамын окуду.

Кыргыз Республикасынын кыргызча жаӊы мыйзамын карап окуду.

Кыргыз Республикасынын кыргызча жаӊы мыйзамын жакшылап карап окуду.

Кыргыз Республикасынын кыргызча жаӊы мыйзамын жакшылап карап, түшүнүп окуду.

Кыргыз Республикасынын кыргызча жаӊы мыйзамын жакшылап карап, түшүнүп, кечке окуду.

Кыргыз Республикасынын кыргызча жаӊы мыйзамын жакшылап карап, түшүнүп, кечке тамгалап окуду.

 

Чет ɵлкɵ

Чет ɵлкɵгɵ барды.

Чет ɵлкɵгɵ былтыр барды.

Чет ɵлкɵгɵ былтыр күзүндɵ барды.

Чет ɵлкɵгɵ былтыр күзүндɵ учакта барды.

Чет ɵлкɵгɵ былтыр күзүндɵ учакта чогуу барды.

Чет ɵлкɵгɵ былтыр күзүндɵ учакта чогуу апасы менен барды.

Чет ɵлкɵгɵ былтыр күзүндɵ учакта чогуу апасы менен досторуна барды.

Чет ɵлкɵгɵ былтыр күзүндɵ учакта чогуу апасы менен досторуна конокко барды

2. Сүйлɵшкүлɵ   

А.‒ Эртең чогулуш болот.              

‒ Саат канчада?

‒ Саат бирде.

‒ Күн тартибинде эмнелер каралат?

‒ Жаңы мыйзамдын аткарылышы тууралуу.

Б.

‒ Эртең бул маселени талкуулайлы.

‒ Макул, бул маселени саат 10.00 го коёлубу?

‒ Түштɵн кийин карайлы.

‒ Жарайт.

В.− Эртеӊ аттестация болот.

− Суроолору кандай экен?

− Улуттук мыйзамдар жɵнүндɵ.

− Анда, жаӊы мыйзамдарды кайталап коюшум керек.

− Мен да кайталап жатам.

Г.−Бүгүнкү чогулушту эртеӊкиге жылдырдык.

− Себеп?

− Бүгүн комиссия келип калды.

− Комиссиянын келерин билген жок белеӊер?

− Айтпай келишпедиби…

Д.− Канча кызматчы иштейт?

− 79

− Алар менен эртеӊ таанышайын.

− Жаӊы мүдүр кандай болду экен деп алар да кабатыр болуп жатышат.

− Коркпой эле коюшсун. Мурдагыдай эле ɵз иштерин уланта беришсин.

З.− Эртеӊки күн тартиби менен таанышып алыӊыз.

− Принтерден чыгарып бересизби?

− Бир аз күтɵ аласызбы?

− Ооба.

− Компьютер да жай иштеп жатат.

− Программаларды кɵбүрɵɵк жүктɵп койдуӊуз окшойт.

− Балким…

 

Угуп түшүнгүлɵ


Жумуштагы окуя

Айдай ɵзү каалаган жумушка жаӊы орношту. Бул фирма шаардагы эӊ белгилүү фирмалардын бири. Айлык маянасы да жакшы. Офистин ичи чоӊ, таза, заманбап эмеректер, техникалык жабдыктары жогорку деӊгээлде.

Бир күнү Жыпар узун коридордо кубанычтуу келе жатты. Алдынан кара костюм шым, кɵгүш кɵйнɵк, кɵйнɵктүн түсүнɵ окшош галстук таккан, келишимдүү эркекти жолуктурду. Экɵɵ бирин-бири карап калышты. Тааныштай сезилди. Бир убакта: «Айдай сенби?» − деди чоочун эркек. Айдай бирге окуган классташы Айтбекти тааныды. Айдай окуучулук күндɵрүн эстеди. Айтбек 9-класста башка мектептен которулуп келген. Ал кезде Айдай Айтбекке жагарын сезчү. Айтбек классташтарынын ичинен келишимдүү болсо да, Айдай аны карабай койгон. ‒ Сен кайдан?‒деди таң калган Айдай. ‒ Мен бул фирманын мүдүрүмүн,‒ деп жылмайды Айтбек.  

Эми мындан кийин Айтбек менен кантип бирге иштейм деп Айдай уялып турду…

Сүйлɵмдɵрдүн туура, катасын тапкыла Айдай фирманын мүдүрү болуп иштейт. Айтбек экɵɵ жумушта жолугушуп калышты Мектепте окуганда Айдай Айтбекти жакшы кɵрчү Айтбек Айдайды тааныды Мүчɵлɵрдү туура койгула.
Бул Айтбек…….. фирмасы эле
Айдай иш…… жаңы орношкон
Ал окуучулук мезгилин эстеп уял…….
Аны жолуктурам деп ойло……… эмес.
Эске туталы

Слова, выражающие признак предмета, отвечает на вопрос ‒ кандай? (какой? какая? какое?)

1.      ϴңү-түсү (цвет предмета): ак, кызыл, жашыл, күрɵң, кызгылт, кара, кɵк, кɵгүш, боз

2.      Сапаты (качество предмета): жакшы, жаман, мыкты, алсыз, күчтүү, тез, жай, куу

3.      Кɵлɵмү (объём предмета): чоң, кичине, жапыз, бийик, арык, семиз, орто, кыска, узун

 

Суффикс ‒ луу (-лүү, -дуу,-дүү, -туу, -түү)

После – а, ы, у, = бала+ луу = балалуу

После ‒ й = үй+ луу = үйлүү

После звонких согланых = кыз +луу = кыздуу, ɵмүр + луу = ɵмүрлүү

После твердых согласных = таш + луу = таштуу

 

Мисалы: балалуу келин

                   таштуу жер

                   күчтүү жигит

 

Суффикс‒ лык (-лик, -лук, -лүк, -дык,- дик, -дук, - дүк, -тык, -тик, -тук, -түк)

   балалык, энелик, айкɵлдүк, камкордук, түштүктүк,

Мисалы: шаардык кыз

                бактылуу балалык

                борбордук китепкана

                техникалык университет

 

- луу мүчɵсүн улагыла
тоо
суу
таш
баш
пайда
тон
тумак
балта
капкак
зыян
акча
машина
топурак
акыл
укук
сайма
жай
терезе
билим
луу, луу, туу, туу, луу, дуу, туу, луу, туу, дуу, луу, луу, туу, дуу, туу, луу, луу, лүү, дүү,
Сүйлɵмдү уланткыла

Жогорку билимдүү ..................................................................................................... .

2. Компьютерде иштей билген ....................................................................................... .

3. Сиз паспорттун кɵчүрмɵсүн ....................................................................................... .

4. Сиз канча сүрɵт .......................................................................................................... .

5. Эмгек китепчеӊиз ....................................................................................................... .

Диалогду уланткыла.

 А: Иш боюнча кандай сынак жарыяланыптыр?

 Б:  ...........................................................................

 А: Сага жакканы бар бекен?

 Б: ............................................................................

 А: Документтериӊди качан бересиӊ?

 Б: ...........................................................................

 А: Иш тажрыйбаӊ канча жыл?

Б: ...........................................................................

«Вечерний Бишкекке» бул жарыяны берели.

− Текстин жазып койдуӊузбу?

− Ооба, даярдап койдум. Карап чыксаӊ.

           Муниципалдык административдик кызмат орундарына сынак жарыялайт!

Жалпы квалификациялык талаптары:

- билими жогорку;  

-жакшы уюштуруучулук жана аналитикалык жɵндɵмдүүлүгү бар;

-компьютерде иштей билуусу(Word. Internet. Outlook Exepress);

-кыргыз жана орус тилдеринде эркин сүйлɵɵ жана жазуу жɵндɵмдүүлүгү;

-Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын жана  башка нормативдик укуктук актыларын билүүсү; 

-18 жаштан жогорку Кыргыз Республикасынын жарандары. 

 Конкурска катышуу үчүн тɵмɵндɵгүдɵй документтерди тапшыруу керек :

-бош муниципалдык  кызмат ордун кɵрсɵтүү менен ɵздүк арызы; 

- сүрɵтү (4х6) менен;

- паспорттун кɵчүрмɵсү ;

- эмгек китепчесинин, квалификациясын жогорулатуу жɵнүндɵ документтердин, окумуштуулук даражасы жана анын кɵчүрмɵсү;

-иштеген жеринен сунуштоо каты;

Конкурска катышуу үчүн документтерди кулактандыруу сайтка чыккан күндɵн баштап, 14 күндүн  ичинде тɵмɵнкү дарекке тапшыруу керек : Бишкек шаары, Манас проспектиси 56 Телефондор: (0777) 698585    

 

−        Оо, жакшы, жарайт, сонун!

−        Ишкананын атын жана текстте кемчилиги болсо, ɵзүӊ толтур.

Жарайт, макул.

УЛУТТУК МЫЙЗАМ

А: Кыргыз Республикасынын (КР) «Айлана-чөйрөнү коргоо жөнүндөгү»

      мыйзам жɵнүндɵ айтсаңыз.

Б: Бул мыйзам ‒ жаратылышты коргоонун юридикалык негиздерин аныктайт. 

     Жаратылыш ресурстарын туура колдонуу жɵнүндɵ айтылат. 

     Коомдук бирикмелер менен мамлекеттин ортосундагы мамилелерди, алардын

     укуктарын  жөнгө салат.
А: КР «Суу жөнүндөгү» мыйзам боюнча кандай болот?

Б: Суу ресурстарын туура колдонуу, коргоо,  суу чарба курулмаларынын терс жактарын

     алдын алуу жана аларды жакшыртуу үчүн.

А: КР «Тоолуу аймактар жөнүндөгү» мыйзамынын максатычы?

Б: Республиканын тоолуу аймактарында жаратылыш ресурстарын, тарыхый, маданий, 

     архитектуралык мурастарды сактоо жана сарамжалдуу пайдалануу мыйзамы.

 А: КР Токой Кодекси тууралуу да айта кетсеңиз.

Б: Токойлорду  коргоо, сактоо жана калыбына келтирүү, алардын экологиялык жана 

     ресурстук потенциалын жогорулатуу, аларды сарамжалдуу пайдалануу укугун бекитет. 

А: КР «Калктын санитардык-эпидемиологиялык бейкамдыгы жөнүндөгү»

      мыйзамычы?

Б: Калктын санитардык-эпидемиологиялык бейкамдыгын камсыздайт.

     Жарандырдын саламаттыкты сактоо жана айлана-чөйрөгɵ болгон

     конституциялык укуктарын ишке ашырат. 

А: Маегиңизге чоң рахмат.

Б: Эч нерсе эмес.

 

 

Тексттин мааниси эмне жɵнүндɵ?
Тексттин мааниси эмне жɵнүндɵ?
КР «Тоолуу аймактар жөнүндөгү» мыйзамынын максаты− ........................................... сактоо болуп саналат.
Токойлорду сарамжалдуу пайдалануу үчүн атайын …………………. ……………….. түзүлгɵн.

Жумуштагы иш планды кантип түзөсүз? Тɵмɵнкү сүрɵттү карап диалог түзгүлɵ.