Буйрук   Буйрук

Буйрук

№ 489

2013-жылдын баш оона айынын он бири                                      Бишкек шаары

Кыргыз Республикасынын мугалимдеринин жана

билим берүү кызматкерлеринин  усулдук окуусун

өткөрүү  жөнүндө

 

Кыргыз Республикасынын «Билим берүү жөнүндө», «Мугалимдин статусу» мыйзамдарын ишке ашыруу, ошондой эле окутуу процессинин формаларын жана технологияларын мындан ары жакшыртуу максатында

БУЙРУК КЫЛАМЫН:

 

1. Мугалимдердин жана билим берүү кызматкерлеринин усулдук  окуусу 2015-жылдын баш оона айынын он тогузунан жыйырма бешине   чейин «Окутуунун  жана  тарбиялоонун  биримдиги ‑ билим берүү системасын реформалоонун артыкчылыктуу багыты» жалпы  ураанынын негизинде  жүргүзүлсүн.

2. Окуу предметтери жана билим берүү тармагындагы секциялык окуулардын негизги багыттарынын тематикалары  № 1 тиркемеге ылайык бекитилсин.

3. Бишкек жана Ош шаардык билим берүү башкармалыктарынын, Ысык-Көл жана Ош областтык билим берүү институттарынын,  Жалал-Абад, Талас, Баткен, Нарын областтык усулдук борборлорунун директорлоруна, аймактык усулдук борборлордун жетекчилерине:

3.1. Мугалимдердин жана билим берүү кызматкерлердин баш оона айындагы усулдук педагогикалык окуусун уюштуруу иштерин эки этап менен жүргүзсүн:

- областтык (шаардык) мугалимдердин жана билим берүү кызматкерлеринин конференцияларын 2015-жылдын баш оона айынын жыйырма төртүнөн жыйырма бешине чейин өткөрүү графиги бекитилсин.

3.2. Мугалимдердин усулдук окууларын өткөрүүдө төмөнкү укук-ченемдик документтери:

 2015-жылдын теке айынын отузундагы № 27-28 «Кут билим» гезитинде жарыяланган окуу  предметтери  боюнча усулдук сунуштары жана 2013-жылдын 1-сентябрына ­­‑ Билим күнүнө карата жылдын “Иштермандык, биримдик  ‑  мекен тиреги” темасы боюнча  жалпы билим берүү  уюмдарында биринчи сабактардын көрсөтмөлөрү;

2014-2015-окуу жылына карата Кыргыз Республикасынын жалпы билим берүү уюмдарынын окуу планы колдонмого алынсын.

3.3. Жер-жерлерде мугалимдердин жана билим берүү кызматкерлеринин баш оона айындагы усулдук окуусун жогорку деӊгээлде уюштуруп өткөрүү максатында  усулдук окууларды өткөрүү үчүн жумушчу топтор түзүлсүн;

- пленардык отурумдун өткөрүлө турган күнү, тематикасы, болжолдуу канча адам катышаары белгиленсин;

-  райондук мекемелердин жетекчилеринин (административдик, финансылык, саламаттыкты сактоо, социалдык камсыздоо, жергиликтүү өзүн-өзү башкаруу, юстиция ж.б. органдардын), ар бир аймакта (шаарда) иш алып барып жаткан эл аралык билим берүү борборлордун, бейөкмөт уюмдардын өкүлдөрүнүн катышуусу менен өткөрүү уюштурулсун;

- мугалимдердин усулдук окууларынын  пленардык кеӊешмелеринин жүрүшү жөнүндө региондук массалык маалымат каражаттары аркылуу кеӊири берүү уюштурулсун.

4. Кыргыз билим берүү академиясынын президенти А.Мамытовго мугалимдердин усулдук окууларынын,  пленардык кеӊешмелеринин жүрүшү жөнүндө жалпыланган маалыматты 2015-жылдын 10-сентябрына чейин берүү тапшырылсын.

5. Билим берүү кызматкерлеринин августтук усулдук окуусунун жүрүшүн координациялоо мектепке чейинки, мектепте жана мектептен тышкаркы билим берүү башкармалыгынын башчысы М. Үсөналиевге жүктөлсүн.

6. Бул буйруктун аткарылышын көзөмөлдөө Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министринин орун басары А.Эсенбаевага тапшырылсын.

          

Билим берүү жана илим министри              (колу)               Э. Сариева

Төмөнкү сүйлөмдөрдү бириктиргиле

2014-2015-окуу жылына карата Кыргыз Республикасынын

 

болжолдуу канча адам катышаары белгиленсин;

 

Кыргыз Республикасынын мугалимдеринин жана

 

 

негизги багыттарынын тематикалары  № 1 тиркемеге ылайык бекитилсин.

 

Пленардык отурумдун өткөрүлө турган күнү, тематикасы,

 

жалпы билим берүү кызматкерлеринин  усулдук окуусун

өткөрүү  жөнүндө

 

Окуу предметтери жана билим берүү тармагындагы секциялык окуулардын

 

жалпы билим берүү уюмдарынын окуу планы колдонмого алынсын.

 

Ж. Кайсы ойлор текстте бар же жок экендигин белгилеңиз.

 Мугалимдердин жана билим берүү кызматкерлердин баш оона айындагы усулдук педагогикалык окуусун уюштуруу иштерин эки этап менен жүргүзүлө тургандыгы..........

 

Кыргыз билим берүү академиясынын президенти А.Эгембердиевге мугалимдердин усулдук окууларынын жүрүшү жөнүндө жалпыланган маалыматты 2011-жылы жалган куран айынын бирине чейин бериле тургандыгы..........

 

Областтык (шаардык) мугалимдердин жана билим берүү кызматкерлеринин конференцияларын 2015-жылдын баш оона айынын жыйырма төртүнөн жыйырма бешине чейин өткөрүлө тургандыгы...........

 

Буйруктун аткарылышын көзөмөлдөө Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министринин жетектөөчү адиси А.Алыбаевага тапшырыла тургандыгы...............

             

 

Мугалимдердин усулдук окууларынын  пленардык кеӊешмелеринин жүрүшү жөнүндө региондук массалык маалымат каражаттары аркылуу кеӊири бериле тургандыгы.........

 

Этиштин ыӊгайлары

Сүйлөөчү адамдын кыймыл-аракетке карата болгон мамилесин билдирген этиштин формасы ыӊгай деп аталат. Этиштин ыӊгайлары бешке бөлүнөт: Буйрук, шарттуу, каалоо-тилек, максат-ниет, баяндагыч

Буйрук ыӊгай

Сүйлөп жаткан адамдын кыймыл-аракетти аткаруу үчүн үч жактын бирине бюерген буйругун, сунушун, өтүнүчүн билдирген этиш сөздөр буйрук ыӊгай деп аталат.

Буйрук ыӊгайдын жасалыш жолдору:

1.     Уӊгу этиштер буйрук ыӊгайды уюштурат: жаз, бар, сүйлө ж.б.

2.     Сөз мүчөлөрүнүн жардамы менен башка сөз түркүмүнөн жасалган этиштер буйрук ыӊгайды уюштурат: ойно, жазыш, жардамдаш ж.б.

3.      ­- сын, ‑ гын, ‑ гыла, ‑ ыӊыз, ‑ ыӊыздар, ‑ алы, ­­‑ алык сыяктуу мүчөлөрдүн жардамы менен да түзүлөт: баргын, бошотулсун, баралык ж.б.

Булардын ичинен буйрукту жазууда буйрук ыӊгайды уюштуруучу – сын мүчөсү көп колдонулат.

Буйруктун тексттеринен  төмөнкүдөй этиштерди көп жолуктурабыз:

жайылтылсын, илинсин, жарыялансын, өткөрүлсүн, жиберилсин, жазылсын, чакырылсын, көзөмөлгө алынсын, аткарылсын, берилсин, жүктөлсүн, которулсун, дайындалсын ж.б.

 

Төмөндөгү маалыматтар протоколдун кайсы бөлүмүндө айтылгандыгын белгилегиле? ( Х )

 

    Күн

тартиби

  Угулду

Сүйлөдү  

Токтом 

кылды 

1

 Ч.Жолдошева биринчи педагогикалык практиканын жакшы жактары, кемчиликтери  жөнүндө айтып берди.

 

 

 

 

 

2

 3-курстун башчысы А.Абдыкеримова бир айлык практикадан кийин жалпы курстук жыйынтык даярдасын, ага мектептеги практика боюнча чогулуш уюштуруу жүктөлсүн.

 

 

 

 

3

Студент У. Акматов ага бөлүнгөн мектеп жана өзүнүн милдеттери жөнүндө сүйлөдү.

 

 

 

 

 

4

Биринчи педагогикалык практикага даярдык жөнүндө Ч.Жолдошеванын баяндамасы.

 

 

 

 

Сүйлөмдөрдүн аягын бүтүргүлө

Чогулушка    ...……….…..…………………………….......................................... .

2.Чогулуштун төрагасы……………………………………………..................... .

3.Чогулуш болгон жер..……………….....……………………..........................   

Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын Манас таануу жана көркөм маданий мурастар борборунун «Манас» секторунун аспиранты Ж.Акуновдун «Манас» эпосунун көркөм тилдүүлүк каражаты» аттуу кандидаттык диссертацияны жактоо алдындагы чогулушунун 

№ 2 протоколу

Төрагасы: А.Акматалиев

Катчы: С. Эшеналиева

 

Катышкандар : С.Мусаев (илимий жетекчи)

Р.Сарыпбеков

А.Жайнакова

А.Кадырмамбетова

Күн тартиби:

1. Кандидаттык диссертацияны жактоо алдында аспирант Ж.Акуновдун отчету.

2. Борбордун 3 жылдык иш-чараларын пландаштыруу.

Угулду:

Борбордун башчысы А.Акматалиев:

«Урматтуу кесиптештер, биз бүгүн аспирант Ж.Акуновдун «Манас» эпосунун көркөм тилдүүлүк каражаты» темасындагы илимий эмгегин талкуулап жатабыз. Сөз илимий жетекчи, Манас секторунун башчысы С.Мусаевге  берилет».

Чыгып сүйлөгөндөр:

С.Мусаев: «Ж.Акунов үч жыл бою чарчабастан жогоруда көрсөтүлгөн теманы иштеп келди. Карточкаларды жыйноонун, керектүү адабияттарды тандоонун башталышында эле жеңиш илимий ишке берилгендигин көрсөттү. Өзүнүн иши жөнүндө өзү айтып берсин».

Ж.Акунов: «Урматтуу кызматташтар! Бүгүн мында менин илимий ишимди коргоо алдындагы талкуу өткөрүлүп жатат.

Үч жылдын ичинде эмне кылганымды силерге кыскача айтып берейин. Мен илимий жетекчим менен бирдикте диссертациянын ар бир бөлүмүн талкуудан өткөрдүм. Илимий конференциялардын бардыгына катыштым. Изилденген тематика боюнча 8 илимий макала жарыяладым. Кандидаттык минимумдарды өз убагында тапшырдым.

Илимий эмгектин түзүмү:

1. Киришүү.

2. «Манас» эпосунун көркөм каражаттары.

3. Корутунду.

4. Адабияттарды пайдалануу».

Токтом кылынды:

Аспирант Ж.Акуновдун кандидаттык диссертациясын жактоого сунуш кылынсын.

Угулду:

А.Акматалиев: «Борбордун иши жөнүндө» илимий катчы А.Эгембердиева айтып берсин.

А.Эгембердиева: «Биздин борбор чоң илимий жана практикалык иштерди жүргүзүп жатат.

Б.Сатиев, О.Абдыкадыров жана Э.Боогачиев өздөрүнүн диссертацияларын даярдап коюшту. Фольклор, адабият боюнча бир нече монографиялар жарык көрдү. Биздин алдыда турган милдет – А.Токомбаевдин 100 жылдыгына арналган илимий-теориялык конференцияга даярдык көрүү».

Токтом кылынды:

Алдыдагы үч айлык иш жөнүндө илимий катчы А.Эгембердиеванын кыскача билдирүүсү кабыл алынсын.

 

Төрага.......... ..... (колу)...... ..................... ...................... ...... А.Акматалиев

Катчы ................. (колу) ................................ ......................  С.Эшеналиева 

1. Текстте берилген негизги ой кайсы?
2. Күн тартибинде кайсы маселелер коюлду?
3. Биринчи маселе боюнча кимдер чыгып сүйлөштү?
4. Экинчи маселе боюнча кимдер чыгып сүйлөштү?
5. Экинчи маселе боюнча кандай токтом кабыл алынды?
Биз бүгүн аспирант Ж.Акуновдун ________________________

Кыргыз тилинин жазуу эрежелери: Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиясы – Б.: 2013. – 18- бет.

54-параграф. Башкы тамгаларынан кыскартылган татаал сөздөр баш тамга менен жазылат: УИА (Улуттук илимдер академиясы), УАК (Улуттук аттестациялоо комиссиясы) ж.б.

Иреттик сан атоочтордун ордуна белгиси коюлса, андан кийин дефис белгиси келбейт, анткени белгисинин өзү иреттик маанини билдирет: №22 токтом, №5 протокол

    Грамматика

1.                Айкын өткөн чакты – ды мүчөсү уюштурат . Ал кыймыл-аракеттин аткарылгандыгы сүйлөөчү үчүн ачык-айкын болгон учурда колдонулат. Кыймыл-аракеттин айкын, так, ачык түрдө болуп өткөнүн билдирет. 

Айкын өткөн чак да сүйлөнгөн мезгилге эч бир тиешеси жок, жалпы эле кыймыл-аракетти билдирет.  

 Протоколдун “Чыгып сүйлөгөндөр” жана “Угулду” бөлүмүндө айкын өткөн чактын  – ды мүчөсү  колдонулат.

Грамматиканын аталышы

Мүчөнүн

Варианттары

Мисалдар

Айкын өткөн чак

 

 ‑ Ды – ди – ду – дү

-ты – ти‑ ту‑ тү

-ды: айтылды

 

          

-ди: берилди

          

 

-ду: угулду

        

 

  

‑дү: сүйлөдү

          

          

1. Чогулушта өткөн жылдагы бардык аткарылган иштер айтылды.

2. Күн тартибинде эки маселе берилди.

 

3.Э.Ташматовдун баяндамасы угулду.

 

4. Биринчи маселе боюнча А.Мамбетов чыгып сүйлөдү.

 

Грамматиканын аталышы

Мүчөнүн

Варианттары

Мисалдар

Буйрук ыӊгай

 

 ‑ Сын – син – сун ‑ сүн

-сын: аткарылсын

          

-син: бекитилсин

          

 

-сун: коюлсун

        

 

  

‑сүн: жүктөлсүн

          

          

1.Чогулуштагы бардык иш-чаралар аткарылсын.

2. Күн тартибиндеги маселелер бекитилсин.

 

3. Э.Исановдун диссертациялык иши коргоого коюлсун.

 

4.Борбордун ишин аткаруу А.Алымовго жүктөлсүн.

 

киргиз
жактыр
кабыл ал
сунушта
кайра кара
эсепте
ук
ди, ды, ды, ды, ды, ди, ту,