16-сабак   Ата-эне 1. Белгилүү адамдар жөнүндө билдирүүлөрдү угуңуз. Сүрөттөрдүн алдына номурун, аты-жөнүн, туулган
жерин билдирүүдөн уккан баланын атын жазыңыз.

       Темалар

 сабактар

   Речтик конструкциялар

               Грамматика

Адам жана коом

 

 

 

Ата-эне

1,2

Анын кызы, уулу,

Этиштин терс формасы

-ба(…..)

Унаа-транспорт

3-4

Сиз түшөсүзбү?

Жок, Ооба.........

Илгери ......., азыр.......

Этиштин өзгөчө формалары чакчылдар

Иш кагаздардын түрү келишим

5

 

Атоочтук

Тема: Ата-эне 1. Белгилүү адамдар жөнүндө билдирүүлөрдү угуңуз. Сүрөттөрдүн алдына номурун, аты-жөнүн, туулган жерин билдирүүдөн уккан баланын атын жазыңыз.






Угуу Билдирүүлөр: №1. Кыргыз элинин XI кылымдагы Ороке кыштагында туулган кыргыз элин баккан, камын көргөн  Курманжан энебиздин дагы бир эл оозунда калган даңкы уулу Камчыбекке байланыштуу

№2.Кыргызды дүйнөгө белгилүү кылган Шекер айылында туулган жазуучубуз Чынгыз Айтматовдун  үч уул, бир  кызы бар. Ширин жазуучу болбосо да, кыргыз элинин өнүгүүсүнө өз салымын кошуп жатат.

№3.Улуу казак элинин улуу акыны Абай Кунанбаевдин ырлары кыргыз элине белгилүү. Семипалатинск облусунда Жидебай деген жерде туулган . Акындын төрт уулу болгон. Улуу уулу Акылбай менен ага-инидей мамиледе болгон.

 

Тапшырма №1.Билдирүүнү дагы бир жолу угуңуз. Белгилүү адамдардын ким экенин

                             жазыңыз.

Чынгыз Айтматов жазуучу.

_______________________.

_______________________.

 

Тапшырма №2. Билдирүүнү дагы бир жолу угуңуз. Инсандардын туулган жерлери кайсы облустарга караштуу? Картадагы облустар менен бириктириңиз.

. Ата-эне 1.Текстти окуп темасын аныктаңыз.Сизге белгисиз жаңы сөздөрдү сөздүктөн караңыз.



Кандай ата-эне болбосун, очогунун отун өчүрбөй, куттуу үйүнөн түтүн булаткан туяк калышын тилейт. Баласы теңтушунан кем калбай, билим алып, журтунун керегине жараган киши болуп чыгышын самабаган жан жоктур.

           «Адамдын бир кызыгы -бала» деп кеменгер Абай атабыз айткандай наристенин ыңаалап дүйнөгө келгени, там-туң басканы, алгачкы ирет арипти жазганы...... ушулардын бардыгы- ата-эненин кубанычы.Уулу эр жетип, башына баш  кошулса, кызы бой жетип, ордун таап, өрүшү кеңисе, кайсы ата-эне балкып-чалкыбасын.

            Көптөгөн жаштар дүйнөгө келип, ат жалын тарткан азамат болгондугун, ата-эненин таман акы, маңдай теринин акы бети катары билишет. Перзенттик парзын мээрими, ысык ыкласы, адамгерчилиги менен актоого тырышат.

             Алар Мекен, калк алдындагы милдеттерин адал аткарышат.Анткени Мекенди сүйүү өз очогун сүйүүдөн башталат. Ата-энени ардактаган, улууга урмат көрсөтүп, кичүүгө үлгү болгон жигит калкынын да кадырына жетет.Карыялардын кардай аппак чачын сыйлап, өйдөдө өбөк, ылдыйда жөлөк болуу-жаштардын ыйык милдети, кылымдар бою калыптанган асыл салтыбыз.Арийне карыялардын ак батасын алып, өзүнчө түтүн булатып, үй-бүлөөсүнүн ысык-суугун көтөрсө, нур үстүнө нур.`(КТ)

Видиону көрүп, угуп, текстти улантыңыз Сөздүк бет Маанилеш сөздөр: Фразеологизмдер:

Очок-            кемеге, коломто                 

Туяк-            мураскор, тукум

Журт-           калк, эл

Кеменгер-    акылдуу, акылман

Тең туш-      дос, курбу

Наристе-      ымыркай, перзент

Өрүш кеңисе-бай болсо, байыса

Акыбети-        ийгилиги

Парыз-             милдет

Ыклас-             көңүл буруу

Актоо-             аткаруу

Адал-               таза эмес, ыплас

Кадыр-             урматт

Сөздөрдү котормосу менен бириктириңиз журтнаристепарызТең туш кадыр объязанностьнародуважениедруг, подругамладенец Cөздөрдүн синонимин табыңыз. калккадыртеңтушнаристеалгачкыарипкубанычтаман акыпарызытилейткарыя тамгажыргалыэл,журтдос,курбуэмгегимилдетимураскорурматэң биринчикаалайтабышка Бири-бирине карамакаршы сөздөрдү табыңыз арамжашулууысыксүйүүөйдө балакүйгүз кызадалкичүүкарыямуздакжек көрүүылдыйөчүр Алды сызылган сөз айкаштарын котормолору менен бириктириңиз. Очогунун отун өчүрбөй Уулу эр жетип үйлөнсө Кызы бой жетип ордун тапса если возмужавший сын женитьсяне дать огню погаснуть в очагеесли повзраслевшая дочь выйдет замуж