5-сабак   Арыз жазуу АРЫЗ ЖАЗУУ

Арыз –жеке адамдын же топтошкон адамдардын тиешелүү кызмат адамдарына жазуу  түрүндөгү расмий билдирүүсү.Арызды атайын даярдалган бланктарга же А4 форматында кагазга жазууга болот.Мындай стандарттык бланкттар мекемелер, уюмдар, министрликтер тарабынан   иштелип чыгып,алардын ички ишмердүүлүгүндө колдонулат. Арыз сунуш ,арыздануу,даттануу,сунуш  түрүндө жазылышы мүмкүн.

 Чүй                    областынын

Аламүдүн   районунун  мамлекеттик администрациясынын башчысы-аким

С.М.Чымановго

Таш-Дөбө  айыл өкмөтүнүн башчысы

А.Н.Сунцовдон

                                               Арыз  

            Кыргыз Республикасынын эмгек кодексинин 130-беренесине ылайык, мага 2015-жылдын 2-августунан 14-августуна чейин колдонулбай калган эмгек өргүүнүн эсебинен 2015-жылдын 20-сентябрынан баштап 30-сентябрына чейин 10 күнгө кезектеги эмгек өргүүсүнө  чыгууга уруксаат берүүңүздү өтүнөм.

                                                           Колу

                                                                       20.09.2015

Арыздын толук тексти башаламан тартипте берилди. Талап кылынган стандартка ылайык, иреттеп жазгыла. Кыргыз Республикасынын Каржы министри А.А.Касымалиев Ден соолугума байланыштуу мага 2014-жылдын 8-июнунан 8-декабрына чейин эмгек акысы сакталбаган өргүүгө чыгууга уруксат берүүңүздү суранам. Арыз 01.06.2015 Ысык-Көл облусунун шаардык каржы башкармалыгынын жетектөөчү адиси И.Ш.Мавляновадан Текстти толуктап жазгыла.

............................ областынын

 ………..      райондук сотуна

Доогер:

......................           тургуну

Э.Амановадан

 

                                                      Арыз      

            Мен,…………….. ……………..,2007-жылдын чын куран айында менин үйүмдү селдин суусу каптап кетип, ........... кырсыктардан жапа чеккендердин ..........киргем.Каржы министрлиги тарабынан 200 000миң .....өлчөмүндөгү мамлекеттик .............. сертификат тапшырылган.Бирок алигиче ал ........... ала албай жатам.Бул маселени оңунан чечип берүүңүздүү суранам.

Тиркеме:

1.Каржы министрлиги тарабынан берилген мамлекеттик ипотекалык сертификат

2.Үйдүн сүрөтү

3.Үйдүн коопту абалга келгендиги тууралуу ӨКМ(МЧС)дин чечими

                                                           Колу

                                                                       10.11.2014

(табигый,сом,акчаны,Чүй,Аламүдүн,Артыков Алмаз,тизмесине ,ипотекалык,Кутманов көчөсүнүн)

Арыз жазууда колдонулуучу сөз айкаштары

Ден соолугума

Үй-бүлөлүк  абалга                         

Которулганыма                                                                              байланышттуу

Бала  багууга

Жаңы көчүп келгениме

 


Кезектеги

Декреттик                                                                                                        суранам

Акы төлөбөгөн         оргүү                                                берүүңүздү                                                                              өтүнөм

Академиялык                                                                                                 сурайм

жылдык

Сөздөрду эстеп калыңыз

Кызматка алууңузду, кызматтан бошотууңузду,башка бөлүмгө которууңузду, мүмкүнчүлүк  берүүңүздү,бүгүнкү күндөн баштап,кабыл алууңузду,уруксаат берүүңүздү,

акы төлөнбөгөн өргүү,билдиремин,кезексиз өргүү,өтүнөм,суранам.

 

Текстти окуп чыгыңыз. Маанисине карата арыз кандай арыз түзүгө болот деп ойлойсуз?

             Бөдөнөлөргө аңчылык

Өз турмушумда кездешкен бир окуя жөнундө айтып берейин.

Кокусунан бир акын досума жолугуп,ал жайды сурашкадан кийин,мага мындай деп калды: “Деги эле сенин жашооң кандай? Сен дайыма эле чоң жыйындардан колуң бошобой жүрүп,жаратылыш менен табият ырахатынан алыстап калыпсың.ал эми мен болсом,ар апта сайын машинеме отуруп,шаар четиндеги тоо этегине чыгып аңчылык кылам.

    Ал жердин абасы таза,өзөн шаркыраган суулар,көк жайсаң кулпунуп,гүлзар буркурайт,а мен болсо, ал жерден бөдөнө кармайм,бул бир ырахат,көңүлүң сергип эргигенде ,ыр жазгың келет.Сенин болсо дайыма эле колуң бошобойт.Кел,табиятка чыгып келели.Отур менин машинеме,көңүлүң ачылып,кадимкидей  ички дүйнөң     эс алып,өзүңдү жеңил сезип каласың.”

Кыскасы, ошентип... ал мени макул кылды.Түштөн кийин мен анын машинесине отуруп,биз жолго чыктык.Алгач чоң   жол,кийин айылдын чети   менен жүрүп отурдук.Ал жерде тулаңы жайкалган  көк шибер,таза аба ,талаада ар түркүн канаттуу- куштар сайрап учуп жүрүшүп,алыстан ак кар,көк муз баскан аска- зоолор көңүлүңдү көтөрөт. Аңгыча,машинанын моторун өчүрүп,талааны карап:

-“Кана эмесе,аңчылыкты бөдөнөдөн баштайбыз”-деди акын.

-Жакшы болот,деги сен аларды кантип кармайсың?-деп сурадым.

-Мен үнүмдү ургаачы бөдөнөнүкүнө окшотуп,эркек бөдөнөлөрдү чакыргандай үн чыгарам.

 Акын  азгырык  үн чыгара баштаганда,чын эле айлана чөйрө жандана баштады.Чөп арасынан  шуудураган дабыштар чыгып,бир маалда тызылдап чуркаган бөдөнөлөрдү көрдүм.Алар азгырык үнгө ушунчалык берилген экен да,тызылдаган бойдон жайылган торго кирип жатышты.Ошол замат акын тездик менен жайылган тордун оозун тартканда анын ичине он чакты бөдөнөлөр түшүптүр.                                                                              

-Мына эми акыры кантип бөдөнөлөрдү кармоо керектигин көрдүң - деди акын. 

Ошол учурда мен кыжалат боло баштадым.

-Сенин кандай уятың жок?! Сен өтө эле туура эмес иш кылып жатасың...

Сен байкуш  бөдөнөлөрдү азгырып,алардын жан дүйнөсүн козгоп жатпайсыңбы ...Эгер

сен  мени сыйласаң,бөдөнөлөрдү кое бер!

-Сыйлайсың ,сыйлабайсың дегениң  кандай? Мен бөдөнөлөрдү кое бербейм!

-Анда эмесе кош бол.Мен  кеттим. 

-Кетсең кете бер.  

     Менин болсо шаабайым сууп, өзүмдүн   туура же анын туура эмес экенин ойлоп ,жолдо 

жөө келе жаттым .

   Бирок бир аз убакыттан кийин ал мени кууп жетип,   машинесин токтотуп:

-Мына карап тур, сенин көзүңчө баарын  кое берем-деп бөдөнөлөрдү бирден ыргыта баштады. Алардын баары тырпырап учуп,туш тарапка,чөптүн арасына житип жок болду.

-Кана эми машинеге отурасыңбы?-деп ,ал нааразы болгонсуду.

 Мен машинеге отурдум.

-Гуммандуу болуп чыга келген тура,дүйнөдө мындан укмуш окуялар болуп жатканда,сен кайдагы бир бөдөнөлөрдү аяп коргойсуң...Эгер билгенимде,сени менен аңчылыкка чыкпайт элем.Эми мен сени кандай экендигиңди элге жаям.

 -Эмне экен ,айтсаң айта бер -дедим.

Чынында эле,бул окуя жөнүндө ал бир топторго айтыптыр.Кээ бирөөлөр күлсө, кээ бирөөлөр менин тарабымда болуптур,кээ бирөөлөр мени түшүнө берген жок.

Бул текстте автор өз турмушунда кездешкен эмне жөнүндө айтып берет?
Бул адамдар эмне үчүн бири бирине нааразы болушту?
Бул адамдар кандай максат менен жолго чыгышты?
Тексттин маанисине туура келген жана туура келбеген сүйлөмдөрдү аныктаңыз.Туурасын “Т”, катасын “К” тамгасы менен белгилегиле Акын досум мени аңчылык кылып келүүгө чакырды Эртең менен эрте досум экөөбүз аңчылыкка жөнөп кеттик Мен мурун бөдөнөлөргө аңчылык кылган эмесмин Бөдөнөлөр азгырык үнгө чыккан жок Менин гуммандуулугумду эч ким түшүнгөн жок Досум экөөбүздүн аңчылыгыбыз жөнүндө эч ким билген жок Мен аңчылыктан ырахат алган жокмун Менин көзүмчө ал бөдөнөлөрдү бирден ыргытып жиберди Досумдун кылган иши мага жаккан жок СҮЙЛӨМДҮН КОНСТРУКЦИЯЛАРЫ

 

Ал эми мен болсом,ар апта сайын машинеме отуруп,шаар четиндеги тоо этегине чыгып аңчылык кылам

 

1.Мен болсо ар жылы жайында көлгө барып үй-бүлөм менен эс алып келем.

2.Мен болсо күн сайын эртең менен көнүгүүлөрдү  жасап,аянтчага  барып чуркап келем.

3.....................................................................

 

Кыскасы,ошентип ал мени макул кылды

 

 

1.Кыскасы,ошентип биз бир чечимге келдик.

2.Кыскасы,ошентип ал иш сапарына жөнөмөк болду

3........................................................

 

Чынында эле ал бул окуя жөнүндө бир топторго айтыптыр

 

 

 

 

 

1.Чынында эле ал өзүнүн айткан сөзүнө туруптур.

2.Чынында эле ал Токиого барып келиптир.